Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Ameryka zlepiona z mniejszo┼Ťci ÔÇô jak naprawd─Ö Biden wygra┼é wybory

To nie wielkie has┼éa i ogromne reformy, ale umiej─Ötno┼Ť─ç realizacji tysi─Öcy interes├│w lokalnych grup zadecydowa┼éy o zwyci─Östwie Bidena. Co wi─Öcej, o wyniku kolejnych wybor├│w r├│wnie┼╝ decydowa─ç b─Öd─ů wci─ů┼╝ niewielkie grupy os├│b w kluczowych swing states.
Ameryka zlepiona z mniejszo┼Ťci ÔÇô jak naprawd─Ö Biden wygra┼é wybory
zdj.: Samantha Sophia

Wyborczy horror pocz─ůtku listopada ust─ůpi┼é euforii ÔÇô 14 grudnia Joe Biden zosta┼é oficjalnie wybrany przez Kolegium Elektorskie 46 prezydentem Stan├│w Zjednoczonych. Jednak kilkudniowe oczekiwanie na wyniki wybor├│w, a tak┼╝e fala dezinformacji i bezprzedmiotowych pozw├│w wystosowywanych przez osoby zwi─ůzane z kampani─ů Donalda Trumpa sprawi┼éy, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç wyborc├│w z rezerw─ů lub nawet gorycz─ů podchodzi┼éa do tego zwyci─Östwa. Emocje te wynika┼éy r├│wnie┼╝ st─ůd, ┼╝e optymistyczne sonda┼╝e sprzed wybor├│w, kt├│re obwieszcza┼éy ┼éatwe zwyci─Östwo Bidena, okaza┼éy si─Ö zdecydowanie przesadzone. Fa┼észywe oskar┼╝enia o manipulowanie wyborami, w kt├│re wierzy du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç wyborc├│w Trumpa, oraz napi─Öta sytuacja w zwi─ůzku z niedoko┼äczonymi wyborami do Senatu r├│wnie┼╝ tonuj─ů ┼Ťwi─ůteczny nastr├│j. Chocia┼╝ obsadzony przez Trumpa konserwatywnymi s─Ödziami S─ůd Najwy┼╝szy ostatecznie nie zapewni┼é mu mo┼╝liwo┼Ťci odwo┼éania si─Ö od wyniku wybor├│w (w co wielu jego wyborc├│w wierzy┼éo), to z pewno┼Ťci─ů instytucja ta nie u┼éatwi sprawowania w┼éadzy liberalnemu prezydentowi elektowi. W obozie progresywnym zacz─Öto ju┼╝ rozwa┼╝ania nad strategi─ů demokrat├│w inspirowane poczuciem, ┼╝e nadchodz─ůce wyzwania mog─ů si─Ö okaza─ç przyt┼éaczaj─ůce przy zbyt ma┼éym i ┼éatwym do odwr├│cenia poparciu spo┼éecznym.

O ile g┼éos├│w wygra┼é tak naprawd─Ö Joe Biden?

Najwa┼╝niejszym zagadnieniem na najbli┼╝sze miesi─ůce, ale i lata staje si─Ö wi─Öc pytanie: jak to mo┼╝liwe, ┼╝e po czterech latach fatalnej i antagonizuj─ůcej spo┼éecze┼ästwo prezydentury Donalda Trumpa by┼é on w stanie uzyska─ç tak wysokie poparcie i przegra─ç wybory stosunkowo niewielk─ů (w por├│wnaniu do prognozowanej) liczb─ů g┼éos├│w? I co to oznacza dla przysz┼éo┼Ťci ameryka┼äskiej polityki?

Aby odpowiedzie─ç na to pytanie, nale┼╝y przede wszystkim zauwa┼╝y─ç, ┼╝e by┼éy to zdecydowanie niestandardowe wybory ÔÇô niemal sto milion├│w Amerykan├│w i Amerykanek zag┼éosowa┼éo w nich wcze┼Ťniej (osobi┼Ťcie lub listownie) ze wzgl─Ödu na obaw─Ö przed rozprzestrzenianiem si─Ö koronawirusa. W zwi─ůzku z tym, jak obserwowali┼Ťmy, liczenie g┼éos├│w w cz─Östo nieprzygotowanych lub niedostosowanych legislacyjnie do tego urz─Ödach zajmowa┼éo wiele dni. W efekcie oczekiwanie na wyniki wybor├│w, zazwyczaj mo┼╝liwe do ustalenia ju┼╝ nast─Öpnego dnia po zako┼äczeniu g┼éosowania, rozci─ůgn─Ö┼éo si─Ö w czasie. Tak wi─Öc to, co zazwyczaj by┼éo dla nas ukryte ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e dzia┼éo si─Ö bardzo szybko, czyli dynamika liczenia g┼éos├│w w poszczeg├│lnych hrabstwach i stanach, sta┼éo si─Ö przedmiotem ci─ůgn─ůcego si─Ö kilka dni newsowego thrillera. Kolejne partie g┼éos├│w liczone w Nevadzie, Michigan, Georgii czy Pensylwanii budzi┼éy nasze obawy i nadzieje przede wszystkim dlatego, ┼╝e ÔÇô przy nierozstrzygni─Ötych jeszcze wyborach ÔÇô traktowali┼Ťmy je jako mog─ůce jeszcze przewa┼╝y─ç szal─Ö zwyci─Östwa. Gdyby Joe Biden zosta┼é og┼éoszony zwyci─Özc─ů w ┼Ťrod─Ö 4 listopada (jak prawdopodobnie by┼éoby, gdyby wyborom nie towarzyszy┼éa og├│lnonarodowa pandemia), wiele z tych emocji zapewne w og├│le by nie wyst─ůpi┼éo, a oskar┼╝enia o fa┼észerstwo ze strony Trumpa nie trafi┼éyby na tak podatny grunt.

Owo rozci─ůgni─Öcie czasowe wyra┼║nie pokazuje nam te┼╝ specyfik─Ö ameryka┼äskiej demokracji, w kt├│rej wyniki wybor├│w s─ů niezwykle ci─Ö┼╝kie do sonda┼╝owego oszacowania. Jedn─ů z przyczyn rozczarowania i trwogi demokrat├│w w pierwszych powyborczych dniach by┼éo rozmini─Öcie si─Ö wynik├│w z przedwyborczymi sonda┼╝ami. Wiele publikowanych wcze┼Ťniej analiz wskazywa┼éo, ┼╝e Bidena czeka prawdopodobnie lawinowe zwyci─Östwo, tymczasem kilkudniowe nerwowe oczekiwanie (przed┼éu┼╝one p├│┼║niej kolejnymi pozwami wyborczymi w instancjach stanowych) mia┼éo w sobie niewiele z oczekiwanego ┼Ťwi─Öta tryumfu nad Trumpem.

ÔÇ×Jak to mo┼╝liwe, ┼╝e ktokolwiek zag┼éosowa┼é na Trumpa? Jakim cudem czekali┼Ťmy na to zwyci─Östwo tak d┼éugo i nerwowo, skoro mia┼éo ono by─ç pewne?ÔÇŁ ÔÇô takie pytania zadaje sobie niejeden i niejedna ┼Ťledz─ůca wybory w Stanach. Zanim odpowiem na pierwsze z nich, trzeba zauwa┼╝y─ç, ┼╝e z perspektywy europejskich standard├│w demokratycznych, wed┼éug kt├│rych zwyci─Özc─ů wybor├│w nale┼╝y og┼éosi─ç osob─Ö, kt├│ra otrzyma┼éa najwi─Öcej g┼éos├│w w g┼éosowaniu og├│lnym (popular vote), zwyci─Östwo Bidena faktycznie jest niepodwa┼╝alne i lawinowe. Na kandydata demokrat├│w sw├│j g┼éos odda┼éo w tych wyborach ponad 81 milion├│w obywateli USA, a r├│┼╝nica mi─Ödzy nim i urz─Öduj─ůcym prezydentem wynios┼éa ponad 7 milion├│w g┼éos├│w. Czyni to z niego jednocze┼Ťnie najpopularniejszego kandydata na prezydenta w historii USA (Biden dosta┼é niemal 10 milion├│w g┼éos├│w wi─Öcej od dotychczasowego rekordzisty, Baracka Obamy) oraz osob─ů, kt├│ra wygra┼éa og├│lne g┼éosowanie z najwi─Öksz─ů przewag─ů od czasu zwyci─Östwa Obamy w 2008 roku (wcze┼Ťniej za┼Ť por├│wnywalna przewaga mia┼éa miejsce w roku 1988). Oznacza to niespotykan─ů dotychczas mobilizacj─Ö wyborc├│w i powinno dawa─ç Bidenowi pewn─ů legitymacj─Ö przy obj─Öciu urz─Ödu.

Czemu tak nie jest? Ze wzgl─Ödu na specyfik─Ö ameryka┼äskiego systemu wyborczego, czyli istnienie Kolegium Elektorskiego. Europejczyka obserwuj─ůcego ameryka┼äskie wybory powinno wprawi─ç w zdumienie to, ┼╝e przy tak wielkiej r├│┼╝nicy g┼éos├│w mi─Ödzy kandydatami wybory rozstrzygn─Ö┼éo de facto niespe┼éna 300 tysi─Öcy g┼éos├│w stanowi─ůcych sumaryczn─ů r├│┼╝nic─Ö w kluczowych dla elekcji stanach ÔÇô Nevadzie, Arizonie, Georgii, Michigan, Wisconsin i Pensylwanii. W ameryka┼äskim systemie zwyci─Özca g┼éosowania w danym stanie otrzymuje okre┼Ťlon─ů, proporcjonaln─ů do liczby jego mieszka┼äc├│w liczb─Ö g┼éos├│w w tak zwanym Kolegium Elektorskim. Cho─çby wi─Öc w 40-milionowej Kalifornii o wynikach przewa┼╝y┼é jeden g┼éos, jej 55 elektor├│w zag┼éosuje na zwyci─Özc─Ö stanowych wybor├│w ÔÇô ÔÇ×zwyci─Özca bierze wszystkoÔÇŁ. Gdyby wi─Öc minimalna r├│┼╝nica mi─Ödzy kandydatami w tych stanach przechyli┼éa si─Ö na korzy┼Ť─ç Trumpa, to pomimo ponad 7-milionowej przewagi Bidena w og├│lnonarodowym g┼éosowaniu Trump pozosta┼éby prezydentem. a jego stanowi─ůce obecnie po┼Ťmiewisko tweety o tre┼Ťci: ÔÇ×WYGRA┼üEM WYBORY!ÔÇŁ brzmia┼éyby z pewno┼Ťci─ů bardziej z┼éowieszczo.

Dlaczego wygrał Biden?

Niezauwa┼╝enie specyfiki i ÔÇ×lokalno┼ŤciÔÇŁ tegorocznych wybor├│w jest podstawowym powodem, dla kt├│rego pojawiaj─ůce si─Ö analizy kampanii Bidena jako ca┼éo┼Ťci (zar├│wno krytyczne, jak i pochwalne) nie wydaj─ů si─Ö trafia─ç w sedno problemu. Biden ani nie wygra┼é, ani nie przegra┼é dzi─Öki prowadzonej narracji ÔÇô bo te┼╝ w obecnych wyborach nie liczy┼éy si─Ö wielkie narracje, jak za czas├│w s┼éynnego ÔÇ×Yes, We CanÔÇŁ Obamy czy nawet Trumpowskiego ÔÇ×Make America Great AgainÔÇŁ sprzed czterech lat. Tym, co zadecydowa┼éo tak o sukcesach, jak i o pewnych pora┼╝kach kampanii Bidena, by┼éa polityka lokalna i apelowanie do mniejszo┼Ťciowych, niezmobilizowanych wcze┼Ťniej elektorat├│w ÔÇô w szczeg├│lno┼Ťci za┼Ť w wymienionych wy┼╝ej sze┼Ťciu kluczowych stanach, kt├│re zapewni┼éy ÔÇ×Sleepy JoemuÔÇŁ prezydentur─Ö.

Dobrym przyk┼éadem tego zjawiska mo┼╝e by─ç Georgia, w kt├│rej poparcie elektor├│w Biden zapewni┼é sobie przewag─ů jedynie niespe┼éna 12 tysi─Öcy g┼éos├│w. Jeszcze cztery lata temu Georgi─Ö bez wi─Ökszego zaskoczenia zdoby┼é Trump ÔÇô i to osi─ůgaj─ůc przewag─Ö nieomal 200 tysi─Öcy g┼éos├│w. Co odpowiada za t─Ö zmian─Ö w stanie tradycyjnie zaliczanym do republika┼äskiego ÔÇ×pasa biblijnegoÔÇŁ (Bible Belt)? Nie jest to, wbrew oczekiwaniom, efekt rozczarowania Trumpowskiej ÔÇ×bazyÔÇŁ ÔÇô w 2020 roku oddano tu na niego niemal p├│┼é miliona g┼éos├│w wi─Öcej ni┼╝ w roku 2016. Kluczowa okaza┼éa si─Ö masowa mobilizacja czarnosk├│rej ludno┼Ťci, kt├│ra do tej pory ze wzgl─Ödu na problemy administracyjne (brak dokument├│w, niedofinansowanie komisji wyborczych w regionach zamieszka┼éych przez osoby czarnosk├│re) bardzo cz─Östo nawet nie by┼éa w stanie zag┼éosowa─ç. Bardzo wa┼╝n─ů podbudow─Ö dla zwyci─Östwa Bidena ÔÇô od organizacji wiec├│w po rejestracj─Ö wczesnych wyborc├│w i pomoc w wyrabianiu potrzebnych dokument├│w ÔÇô stworzy┼éa w Georgii kandydatka na gubernatork─Ö Stacey Abrams. To w┼éa┼Ťnie poruszenie w┼Ťr├│d wcze┼Ťniej niezaanga┼╝owanej politycznie mniejszo┼Ťci, dokonane przez ogromn─ů oddoln─ů prac─Ö, spowodowa┼éo, ┼╝e Georgia po raz pierwszy od czterdziestu lat zmieni┼éa barw─Ö z czerwonej na niebiesk─ů, a w nadchodz─ůcej dogrywce wybor├│w do Senatu demokraci maj─ů nadziej─Ö na zdobycie przewagi w brakuj─ůcej izbie Kongresu w┼éa┼Ťnie w tym stanie.

Docieramy tutaj do drugiej wa┼╝nej prawdy oddzielaj─ůcej te (i pewnie wszystkie nast─Öpne) wybory od poprzednich ÔÇô lawinowego wzrostu frekwencji wyborczej. Po┼Ťrednio wynika to z polaryzacji spo┼éecznej, podobnie jak w przypadku Polski (przypomnijmy sobie frekwencj─Ö ostatnich wybor├│w prezydenckich). Po cz─Ö┼Ťci za┼Ť jest to efekt przy┼é─ůczenia do grona g┼éosuj─ůcych os├│b wcze┼Ťniej systemowo z g┼éosowania wykluczonych. W 2020 roku w wyborach wzi─Ö┼éo udzia┼é oko┼éo 67 procent uprawnionych obywateli, czyli ponad 10 punkt├│w procentowych wi─Öcej ni┼╝ cztery lata wcze┼Ťniej ÔÇô w liczbach bezwzgl─Ödnych z g├│r─ů 20 milion├│w ludzi. Nie spos├│b wi─Öc, przy tak minimalnych r├│┼╝nicach rozstrzygaj─ůcych o wyniku, dalej my┼Ťle─ç o strategii wyborczej jako o pr├│bie ÔÇ×odebraniaÔÇŁ g┼éos├│w przeciwnikowi. Przysz┼ée zwyci─Östwa b─Öd─ů zale┼╝e─ç od mobilizacji jak najwi─Ökszej liczby os├│b wcze┼Ťniej nieg┼éosuj─ůcych lub od skuteczno┼Ťci w demobilizacji elektoratu przeciwnika. To w┼éa┼Ťnie przez ten pryzmat powinni┼Ťmy patrze─ç na ameryka┼äsk─ů polityk─Ö najbli┼╝szych kilku lat.

Warto spojrze─ç na t─Ö strategi─Ö r├│wnie┼╝ z perspektywy kampanii Trumpa ÔÇô dzi─Öki kt├│rej, wbrew oczekiwaniom postronnych obserwator├│w, dotychczasowy prezydent zdoby┼é ponad 10 milion├│w g┼éos├│w wi─Öcej ni┼╝ cztery lata temu. G┼é├│wn─ů z┼é─ů wiadomo┼Ťci─ů, kt├│ra spowodowa┼éa chwilowe zachwianie wiary w zwyci─Östwo Bidena w powyborczy poranek, by┼éa informacja o przyt┼éaczaj─ůcym zwyci─Östwie Trumpa w dw├│ch wa┼╝nych stanach ÔÇô Teksasie i Florydzie. Cho─ç jedynie optymi┼Ťci dawali szanse Bidenowi na zwyci─Östwo w konserwatywnym Teksasie, to pewna wygrana Trumpa w sunshine state zdawa┼éa si─Ö znacz─ůco odbiega─ç od sonda┼╝owych przewidywa┼ä.

Floryda jest niezwykle specyficznym, ale te┼╝ bardzo wa┼╝nym swing state ÔÇô stanem zmieniaj─ůcym swoje polityczne sympatie, a zarazem cechuj─ůcym si─Ö du┼╝─ů populacj─ů i liczb─ů elektor├│w (dysponuje a┼╝ 29 g┼éosami w kolegium ÔÇô t─ů sam─ů liczb─ů co stan Nowy Jork; wi─Öcej maj─ů jedynie Teksas i Kalifornia). Bez zwyci─Östwa w tym stanie nie uda┼éo si─Ö zdoby─ç prezydentury ┼╝adnemu kandydatowi od czasu Billa Clintona w 1992 roku; wybory w 2000 roku pomi─Ödzy Alem GoreÔÇÖem a GeorgeÔÇÖem W. Bushem rozstrzygn─Ö┼éo 537 g┼éos├│w oddanych w┼éa┼Ťnie w tym stanie. W 2016 roku Trump ÔÇ×skrad┼éÔÇŁ Floryd─Ö niewielk─ů r├│┼╝nic─ů ÔÇô w tych wyborach znacz─ůco j─ů powi─Ökszy┼é.

Jak do tego dosz┼éo? Jak podaj─ů ┼║r├│d┼éa w Partii Republika┼äskiej, kluczowa by┼éa przede wszystkim bezpo┼Ťrednia kampania, w kt├│rej republikanom uda┼éo si─Ö zapuka─ç do niemal 4,5 miliona drzwi, podczas gdy demokraci zawiesili dzia┼éania ze wzgl─Ödu na trwaj─ůc─ů pandemi─Ö. Co jednak istotne ÔÇô kampania Trumpa zidentyfikowa┼éa r├│wnie┼╝ wiele grup niezwi─ůzanych tradycyjnie z republika┼äskim elektoratem. Do licznej na Florydzie mniejszo┼Ťci kuba┼äskich emigrant├│w wysy┼éano specjalnie spreparowane wiadomo┼Ťci, kt├│re oskar┼╝a┼éy Bidena o sprzymierzenie si─Ö z socjalizmem (co przez uciekinier├│w z komunistycznej Kuby Fidela Castro odbierane jest wyj─ůtkowo negatywnie). Diasporze ┼╝ydowskiej, r├│wnie┼╝ silnie obecnej w s┼éonecznym stanie, wys┼éano za┼Ť informacje podkre┼Ťlaj─ůce osi─ůgni─Öcia Trumpa w relacjach z Izraelem i przedstawiaj─ůce Bidena jako obro┼äc─Ö interes├│w Palestyny.

Jest to kolejna bardzo wa┼╝na lekcja tych wybor├│w: cho─ç Trump (niech─Ötnie) odchodzi z urz─Ödu, ÔÇ×trumpizmÔÇŁ zostanie z nami na zdecydowanie d┼éu┼╝ej. Metody, kt├│re kojarzymy z dzia┼éa┼ä Cambridge Analytica ÔÇô targetowanie fake news├│w poprzez profilowanie wyborc├│w ÔÇô u┼╝yte zosta┼éy w tych wyborach na jeszcze wi─Öksz─ů skal─Ö i zmobilizowa┼éy du┼╝─ů cz─Ö┼Ť─ç ÔÇ×cichych mniejszo┼ŤciÔÇŁ do zag┼éosowania w obronie w┼éasnych interes├│w, przyczyniaj─ůc si─Ö do zwi─Ökszenia frekwencji i gor─ůcej atmosfery powyborczego tygodnia. Sonda┼╝e przeprowadzane s─ů na grupach potencjalnie g┼éosuj─ůcych (a wi─Öc ÔÇô ch─Ötnie g┼éosuj─ůcych w poprzednich wyborach) s─ů w stanie ┼éatwo zmyli─ç nas w sytuacji, w kt├│rej ankieterzy nie pytaj─ů o zdanie tych, kt├│rzy na wybory p├│jd─ů po raz pierwszy, kierowani informacj─ů dopasowan─ů pod nich przez sztab polityczny lub komputerowy algorytm. Mi─Ödzy innymi st─ůd bierze si─Ö ogromna rozbie┼╝no┼Ť─ç mi─Ödzy przedwyborczymi sonda┼╝ami a wynikami Trumpa w poszczeg├│lnych stanach.

Taki przebieg kampanii i wybor├│w mo┼╝e by─ç te┼╝ odpowiedzi─ů na popularn─ů w┼Ťr├│d lewicuj─ůcych komentator├│w narracj─Ö, zgodnie z kt├│r─ů bliski wynik obu kandydat├│w w wyborach jest kl─Ösk─ů bidenowskiego sposobu uprawiania polityki. Wed┼éug tych analiz lepsz─ů alternatyw─ů dla demokrat├│w by┼éoby wystawienie Berniego Sandersa, znanego z lewicowych (przynajmniej jak na USA) pogl─ůd├│w gospodarczych i spo┼éecznych. Chocia┼╝ nie mo┼╝na oceni─ç, jak wygl─ůda┼éaby potencjalna kampania i narracja Sandersa, mo┼╝na s─ůdzi─ç, ┼╝e du┼╝o ┼éatwiej ┼éatki ÔÇ×socjalistyÔÇŁ czy ÔÇ×antysemityÔÇŁ mo┼╝na by przyklei─ç komu┼Ť, kto chwali┼é osi─ůgni─Öcia gospodarcze Fidela Castro czy jednoznacznie opowiada┼é si─Ö po stronie Palesty┼äczyk├│w w sporach z Izraelem. W dobie polityki uprawianej przez tworzenie dostosowanych tre┼Ťci to, czy pogl─ůdy Sandersa na s┼éu┼╝b─Ö zdrowia s─ů szans─ů dla milion├│w Amerykan├│w na godne ┼╝ycie (w co z ca┼éego serca wierz─Ö!), przestaje mie─ç faktyczne znaczenie. Warto te┼╝ zwr├│ci─ç uwag─Ö na to, ┼╝e prawybory w Partii Demokratycznej Biden wygra┼é z Sandersem w du┼╝ej mierze dzi─Öki mocnemu poparciu czarnych wyborc├│w w stanach, w kt├│rych ich g┼éos okaza┼é si─Ö kluczowy ÔÇô jak w Georgii, Wisconsin czy Michigan. W sytuacji, w kt├│rej to w┼éa┼Ťnie ich g┼éosy zadecydowa┼éy o ostatecznym zwyci─Östwie Bidena (dodatkow─ů mobilizacj─Ö tego elektoratu zapewni┼éy za┼Ť masowe protesty Black Lives Matter po zab├│jstwie GeorgeÔÇÖa Floyda), dziwne wydaje si─Ö twierdzenie, ┼╝e Sanders by┼éby w stanie lepiej zmobilizowa─ç tych wyborc├│w. Trudno te┼╝ przewidzie─ç, sk─ůd mia┼éby uzyska─ç alternatywne poparcie w kluczowych regionach. Nawet je┼Ťli porwa┼éby za sob─ů wi─Öksz─ů cz─Ö┼Ť─ç wyborc├│w w liberalnej Kalifornii, to w zwi─ůzku z systemem elektorskim nie mia┼éoby to ┼╝adnego znaczenia.

Czy demokraci utrzymaj─ů Bia┼éy Dom w kolejnych latach?

Jakie wi─Öc lekcje powinni┼Ťmy wyci─ůgn─ů─ç z tych wybor├│w i co mo┼╝emy powiedzie─ç o przysz┼éych kampaniach?

Przede wszystkim nale┼╝y sobie uzmys┼éowi─ç, ┼╝e obserwowany przez nas spektakl jest przede wszystkim dowodem na dog┼é─Öbn─ů niedemokratyczno┼Ť─ç systemu Kolegium Elektorskiego. To, ┼╝e w ci─ůgu ostatnich dwudziestu lat w wyborach dwukrotnie zwyci─Ö┼╝a┼é kandydat republikan├│w, kt├│ry przegrywa┼é popular vote (George W. Bush w 2000 roku i Donald Trump cztery lata temu), jest wyra┼║nym wskazaniem, ┼╝e Partia Republika┼äska gra w ameryka┼äsk─ů demokracj─Ö znaczonymi kartami. System prowadzi bowiem do sytuacji, w kt├│rej decyduj─ůca staje si─Ö punktowa (cho─ç wcale nie masowa) mobilizacja nowych elektorat├│w pozyskiwanych za pomoc─ů dystrybucji fake news├│w i podgrzewania atmosfery politycznego sporu ÔÇô w czym, jak widzieli┼Ťmy przez ostatnie cztery lata, republikanie s─ů niekwestionowanymi mistrzami. Nadziei na zmian─Ö tego stanu rzeczy jednak nie ma. System wyboru poprzez elektor├│w wpisany jest w ameryka┼äsk─ů Konstytucj─Ö, co oznacza, ┼╝e jego zmian─Ö musia┼éyby zatwierdzi─ç kwalifikowan─ů wi─Ökszo┼Ťci─ů g┼éos├│w obydwie izby Kongresu (z kt├│rych jedn─ů wci─ů┼╝, mimo du┼╝ych nadziei na zmian─Ö w ostatnich wyborach, kontroluj─ů republikanie) oraz w┼éadze 38 stan├│w. Historia zna prawie 700 nieudanych legislacyjnych pr├│b zmiany tego stanu rzeczy ÔÇô i nie zanosi si─Ö na to, by 701 czy 702 raz mia┼é sko┼äczy─ç si─Ö powodzeniem. Co wi─Öcej, cho─ç istniej─ů alternatywne mo┼╝liwo┼Ťci de facto umo┼╝liwiaj─ůce zniesienie systemu elektorskiego, to musimy pami─Öta─ç, ┼╝e kontrolowany obecnie przez republikan├│w S─ůd Najwy┼╝szy mo┼╝e ┼éatwo uzna─ç takie rozwi─ůzania za niekonstytucyjne.

Trzeba wi─Öc pogodzi─ç si─Ö z tym, ┼╝e o najbli┼╝szych wyborach decydowa─ç b─Öd─ů wci─ů┼╝ niewielkie grupy os├│b w kluczowych swing states ÔÇô cho─ç po politycznych i spo┼éecznych przetasowaniach ostatniej dekady (urbanizacja, migracje) coraz trudniej przewidzie─ç, kt├│re stany zas┼éuguj─ů na to miano. Z pewno┼Ťci─ů jednak kluczowe dla utrzymania przez demokrat├│w Bia┼éego Domu b─Öd─ů g┼éosy mniejszo┼Ťci, kt├│re doprowadzi┼éy Bidena do prezydentury. To umiej─Ötno┼Ť─ç realizacji tysi─Öcy interes├│w lokalnych grup zadecyduje o tym, kto zostanie prezydentem za cztery lata, a nie wielkie has┼éa i ogromne reformy. Nie nale┼╝y wi─Öc, pomimo narzeka┼ä niekt├│rych publicyst├│w (jak Rafa┼é Wo┼Ť czy Jan ┼Üpiewak), spodziewa─ç si─Ö, ┼╝e Partia Demokratyczna porzuci tak zwan─ů identity politics ÔÇô by┼éaby to dla niej prosta droga do politycznego samob├│jstwa.

Warto te┼╝ zauwa┼╝y─ç, ┼╝e ju┼╝ niebawem, w zwi─ůzku z aktualizacj─ů spisu powszechnego, zmieni si─Ö r├│wnie┼╝ liczba elektor├│w przypadaj─ůcych na dany stan. Prawdopodobnie liczb─Ö elektor├│w znacz─ůco powi─Öksz─ů Floryda i Teksas (w kt├│rych wygra┼é Trump), utrac─ů za┼Ť w wi─Ökszo┼Ťci stany stanowi─ůce demokratyczn─ů ÔÇ×baz─ÖÔÇŁ. R├│wnocze┼Ťnie przyrost ludno┼Ťci w tych stanach wynika przede wszystkim z osiedlania si─Ö tam grup imigrant├│w i przyjezdnych wok├│┼é du┼╝ych miast ÔÇô czyli potencjalnie wyborc├│w demokrat├│w. To jednak, czy mo┼╝liwe jest ÔÇ×przej─ÖcieÔÇŁ tych stan├│w przez demokrat├│w, zale┼╝y g┼é├│wnie od tego, czy tym nowym wyborcom uda si─Ö w og├│le zag┼éosowa─ç. Przepisy i praktyka w obydwu stanach systematycznie utrudniaj─ů g┼éosowanie grupom mniejszo┼Ťciowym ÔÇô przyk┼éadem mo┼╝e by─ç cho─çby fakt, i┼╝ w Teksasie legalnym dokumentem pozwalaj─ůcym na zag┼éosowanie jest pozwolenie na bro┼ä (posiadane przez wielu republikan├│w), lecz ju┼╝ nie legitymacja studencka.

Jak jednak pokazuje przyk┼éad Georgii i dzia┼éalno┼Ťci Stacey Abrams, walka o mo┼╝liwo┼Ť─ç g┼éosowania i lokalna mobilizacja wykluczonych mog─ů przynie┼Ť─ç wymierne efekty nawet w tradycyjnie konserwatywnych stanach ÔÇô w trakcie wojny secesyjnej nale┼╝─ůcych do Konfederacji. Idealn─ů ironi─ů losu pozostanie to, ┼╝e zwyci─Östwo kandydata demokrat├│w przypad┼éo w roku ┼Ťmierci Johna Lewisa: ostatniego z ÔÇ×wielkiej sz├│stkiÔÇŁ organizator├│w Marszu na Waszyngton, kt├│ry pochodzi┼é z Georgii i wielokrotnie reprezentowa┼é ├│w stan w Kongresie. By─ç mo┼╝e to dzi─Öki jego inspiracji w walce o prawo do g┼éosowania i aktywno┼Ť─ç obywatelsk─ů wykluczonych to w┼éa┼Ťnie oni wystawili wilczy bilet z Bia┼éego Domu politykowi, kt├│ry przyjmowa┼é oficjalne poparcie od Ku Klux Klanu i pod┼╝ega┼é do przemocy rasowej. Oby ju┼╝ na zawsze.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś