Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Ameryka po Obamie

Czy Trump uczyni Ameryk─Ö na nowo wielk─ů? A mo┼╝e przyniesie koniec ┼Ťwiata jaki znamy?

ilustr.: Zuzanna Wicha

ilustr.: Zuzanna Wicha


Fundacja Global.Lab oraz Jacobin Reading Group Warsaw zorganizowa┼éy 9 listopada debat─Ö po wyborach w Stanach Zjednoczonych ÔÇ×Ameryka po ObamieÔÇŁ.┬áW dyskusji udzia┼é wzi─Öli Paulina Koz┼éowska (300polityka), doktor Jacek Bartosiak (Centrum Analiz Klubu Jagiello┼äskiego) i Jakub Dymek (ÔÇ×Krytyka PolitycznaÔÇŁ). Spotkanie poprowadzili Natalia Mecner (Jacobin Reading Group Warsaw) oraz Adam Traczyk (Fundacja Global.Lab)
***
Kolejny raz niemo┼╝liwe sta┼éo si─Ö faktem. Donald Trump ÔÇô wbrew przewidywaniom ekspert├│w ÔÇô zosta┼é 45. prezydentem Stan├│w Zjednoczonych. Co ten wyb├│r m├│wi nam o Ameryce i czego mo┼╝emy spodziewa─ç si─Ö po nowym prezydencie?
ÔÇô G┼é─Öboko odrzucam opowie┼Ť─ç o tym, ┼╝e g┼éos na Trumpa jest krzykiem w┼Ťciek┼éo┼Ťci ameryka┼äskiej podklasy na waszyngto┼äski establishment┬áÔÇô┬ám├│wi┼é o ┼║r├│d┼éach zwyci─Östwa Donalda Trumpa Jakub Dymek z ÔÇ×Krytyki PolitycznejÔÇŁ. ┬áÔÇô Ale odrzucam j─ů nie dlatego, ┼╝e jest ca┼ékowicie fa┼észywa, ale dlatego, ┼╝e prowadzi nas do b┼é─Ödnych wniosk├│w. Liczby m├│wi─ů, ┼╝e administracja Baracka Obamy zrobi┼éa w zasadzie wszystko, co mog┼éa, w kwestii wzrostu gospodarczego, odbicia si─Ö po kryzysie i wyr├│wnywania tego olbrzymiego skoku nier├│wno┼Ťci po roku 2008. Wreszcie wi─Öksza cz─Ö┼Ť─ç korzy┼Ťci z wzrostu gospodarczego trafia do klasy ┼Ťredniej, a nie do ÔÇ×jednego procentaÔÇŁ, jak to by┼éo w pierwszych latach po kryzysie.
Tylko co z tego? Dla wyborc├│w nie ma to wi─Ökszego znaczenia, a sam sprzeciw nie dotyczy┼é realnych uwarunkowa┼ä ekonomicznych. ┼Üwiadczy o tym fakt, ┼╝e Hilary Clinton wygra┼éa w┼Ťr├│d wyborc├│w z dw├│ch najbiedniejszych segment├│w oraz ┼╝e wyborcy Trumpa zarabiaj─ů powy┼╝ej krajowej ┼Ťredniej. Co ciekawe najbardziej przera┼╝eni s─ů wyborcy mieszkaj─ůcy najdalej od granicy i miejsc, gdzie emigracja z Ameryki ┼üaci┼äskiej tworzy najwi─Öksz─ů presj─Ö na rynek pracy.
Konflikt, kt├│rego byli┼Ťmy ┼Ťwiadkami, dotyczy┼é w du┼╝ej mierze kultury politycznej, kultury debaty, zagospodarowania przestrzeni publicznej i tego, ┼╝e mniejszo┼Ťciowy wci─ů┼╝, ale niezwykle radykalny i zdeterminowany segment spo┼éecze┼ästwa postanowi┼é za wszelk─ů cen─Ö podwa┼╝y─ç status quo. Nie jest to emocja najs┼éabszych i faktycznie wykluczonych, ale klasy znajduj─ůcej si─Ö nieco wy┼╝ej, w tym wypadku o bardzo konkretnym profilu rasowym i p┼éciowym ÔÇô bia┼éych m─Ö┼╝czyzn ÔÇô kt├│ra obawia si─Ö upadku. Jednocze┼Ťnie racjonalizuje ona sobie swoj─ů relatywnie z┼é─ů sytuacj─Ö ekonomiczn─ů r├│┼╝nymi mitami, kt├│re przybra┼éy form─Ö jawnego rasizmu, seksizmu i ksenofobii ÔÇô retoryki tak zwanej alt-prawicy. Narracji wyra┼╝aj─ůcej bunt wobec tego, co alt-prawica uznaje za poprawno┼Ť─ç polityczn─ů, przewodzili jednak nie rednecy z Arizony, ale m┼éodzi wykszta┼éceni ch┼éopcy z uniwersytet├│w. I cho─ç emocje te funkcjonowa┼éy w ameryka┼äskiej polityce ju┼╝ przynajmniej od czas├│w Ronalda Reagana, to nigdy wcze┼Ťniej nie mia┼éy tak dobrych warunk├│w, aby zakwitn─ů─ç.
Paradoksalnie wygrana Trumpa krzy┼╝uje w pewnym sensie plany biznesowe jego ┼Ťrodowiska, kt├│re w wypadku przegranej spodziewa┼éo si─Ö podzia┼éu partii republika┼äskiej i, chc─ůc zagospodarowa─ç radykalnych prawicowych wyborc├│w oraz skanalizowa─ç ich emocje, szykowa┼éo dla nich now─ů medialn─ů ofert─Ö. Dzi┼Ť zamiast spodziewanego podzia┼éu wyzwaniem dla Trumpa i jego otoczenia jest jednoczenie republikan├│w. Tymczasem gro┼║ba walk frakcyjnych i tar─ç ujawni┼éa si─Ö u demokrat├│w, kt├│rych cz─Ö┼Ť─ç mo┼╝e czu─ç si─Ö podw├│jnie oszukana ÔÇô poprzez nieprzychylno┼Ť─ç w┼éadz partyjnych i brak nominacji BernieÔÇÖego Sandersa oraz niepowstrzymanie Donalda Trumpa przez Hilary Clinton.
W podobnym tonie wypowiedzia┼éa si─Ö Paulina Koz┼éowska z portalu 300polityka.pl: ÔÇô Przede wszystkim uwag─Ö zwraca fakt, ┼╝e Donald Trump otrzyma┼é 61 milion├│w g┼éos├│w i wyra┼║nie wygra┼é wybory, a cztery i osiem lat wcze┼Ťniej republikanie Mitt Romney i John McCain, uzyskuj─ůc podobne wyniki, wyra┼║nie przegrali. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e koalicja Baracka Obamy, kt├│ra wydawa┼éa si─Ö monolitem, kt├│ry zapewni trzeci─ů kadencje Obamy w postaci pierwszej kadencji Hillary Clinton, mimo demograficznej przewagi ÔÇ×na papierzeÔÇŁ nie mia┼éa wystarczaj─ůcego poparcia spo┼éecznego i zdolno┼Ťci mobilizacyjnych elektoratu. Apatia, a mo┼╝e te┼╝ do pewnego stopnia poczucie pewno┼Ťci zwyci─Östwa sprawi┼éo, ┼╝e kilka milion├│w wyborc├│w demokrat├│w zosta┼éo w domu. W du┼╝ej mierze w┼éa┼Ťnie to zawa┼╝y┼éo na wyniku starcia z bardzo zmotywowanymi wyborcami przeciwnika.
Wbrew przewidywaniom, mimo podzia┼é├│w wewn─ůtrz Partii Republika┼äskiej zar├│wno jej kandydat na prezydenta, jak i kandydaci do Kongresu odnie┼Ťli sukces. Utrzymali wi─Ökszo┼Ť─ç w Senacie i stracili tylko kilka miejsc w Izbie Reprezentant├│w, co oznacza, ┼╝e maj─ů bardzo silny mandat na realizowanie swojego programu. Co to oznacza dla przysz┼éo┼Ťci partii? Zamiast ÔÇ×rzeziÔÇŁ zmiany mog─ů pozosta─ç jedynie powierzchowne. Je┼Ťli wszelkie spory establishment kontra anty-establishment nie przeszkodzi┼éy w g┼éadkim wygraniu wybor├│w, to nie powinny przeszkodzi─ç tak┼╝e w sprawowaniu w┼éadzy. Czy to jednak oznacza, ┼╝e Trump szybko przyst─ůpi do realizacji swoich obietnic? Raczej szybko przekona si─Ö o ograniczeniach urz─Ödu. Reformy pokroju Obamacare nie da si─Ö cofn─ů─ç z dnia na dzie┼ä, a mo┼╝e do tego zabrakn─ů─ç i ca┼éej kadencji.
Wi─Ökszy problem ni┼╝ republikanie maj─ů za to demokraci. W trakcie kampanii Hilary Clinton zabetonowa┼éa scen─Ö polityczn─ů z lewej strony. Na horyzoncie nie wida─ç osoby, kt├│ra mog┼éaby by─ç nowym liderem demokrat├│w. W trakcie konwencji partyjnych, gdzie zwykle ┼éowi si─Ö nowe twarze (tak mi─Ödzy innymi wyp┼éyn─ů┼é Barack Obama), nie pojawi┼éa si─Ö ┼╝adna wybijaj─ůca si─Ö posta─ç. Wiele os├│b nadal pok┼éada nadzieje w Sandersie czy Elizabeth Warren, ma┼éo jednak prawdopodobne, ┼╝e najstarszy kandydat czy senator starsza od Hillary Clinton zdecyduj─ů si─Ö wzi─ů─ç udzia┼é w wy┼Ťcigu prezydenckim w 2020 roku. Cho─ç z jednej strony jestem przekonana, ┼╝e Trump jest prezydentem jednej kadencji, to z powodu przerwy generacyjnej nie widz─Ö osoby, kt├│ra mog┼éaby poprowadzi─ç demokrat├│w do zwyci─Östwa. Musi pojawi─ç si─Ö nowa gwiazda, niewywodz─ůca si─Ö ze starej koalicji, ┼╝eby to mog┼éo si─Ö uda─ç.
Perspektywa wyboru Trumpa na prezydenta napawa┼éa niepokojem wielu komentator├│w spraw mi─Ödzynarodowych. Jego brak do┼Ťwiadczenia i nieprzewidywalno┼Ť─ç mia┼éy by─ç czynnikami destabilizuj─ůcymi ┼éad mi─Ödzynarodowy i wr─Öcz zwiastuj─ůcymi koniec liberalnego porz─ůdku ┼Ťwiatowego. Czego mo┼╝na si─Ö wi─Öc spodziewa─ç po polityce zagranicznej nowej administracji? ┬áÔÇô Wbrew zapowiedziom z kampanii Trump przekona si─Ö szybko, ┼╝e pokonanie ISIS b─Ödzie najmniejszym z jego problem├│w w kwestii polityki mi─Ödzynarodowej. Du┼╝o powa┼╝niejsze wyzwania dotycz─ů regionu Eurazji i szerzej kszta┼étowania si─Ö nowego porz─ůdku ┼Ťwiatowego ÔÇô przekonywa┼é doktor Jacek Bartosiak, ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiello┼äskiego.
ÔÇô Nie ulega w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e Trump i republikanie maj─ů silny mandat na prowadzenie twardej polityki handlowej i ÔÇ×renegocjacj─ÖÔÇŁ globalizacji, na kt├│rej dzi┼Ť najbardziej korzystaj─ů Chiny. Trump, chc─ůc odbudowa─ç wp┼éywy ameryka┼äskie i podtrzymuj─ůc dominuj─ůc─ů pozycj─Ö Stan├│w Zjednoczonych symbolizowan─ů przez system z Bretton Woods w porz─ůdku mi─Ödzynarodowym ÔÇô a znajdzie ku temu w Waszyngtonie sojusznik├│w w obu partiach ÔÇô musi wej┼Ť─ç na kurs kolizyjny z innymi mocarstwami, a przede wszystkim z Chinami, kt├│re ÔÇô podobnie jak Rosja ÔÇô s─ů przekonane, ┼╝e Stany Zjednoczone nie posiadaj─ů ju┼╝ zasob├│w, aby powstrzyma─ç przemian─Ö unipolarnego ┼Ťwiata w multipolarny. Zwiastuje to dalsze turbulencje na ┼Ťwiecie.
Najbardziej nara┼╝one b─Öd─ů w takim przypadku pa┼ästwa znajduj─ůce si─Ö w strefie zgniotu mi─Ödzy wp┼éywami mocarstw, czyli takie jak Polska. Tym bardziej, ┼╝e jak pokazuje historia, w przypadku, gdy zagro┼╝enie dla ┼éadu stworzonego przez dominuj─ůce mocarstwo morskie, jakim s─ů Stany Zjednoczone, p┼éynie ze strefy brzegowej Euroazji, czyli w tym przypadku Chin, ust─Öpuj─ůcy hegemon szuka porozumienia z Rosj─ů. Jest to temat od d┼éu┼╝szego czasu poruszany ju┼╝ w Waszyngtonie, kt├│ry gadu┼éa Trump podchwyci┼é w kampanii. Dodatkowe ryzyko polega na tym, ┼╝e od Trumpa ÔÇô jako kandydata zmiany ÔÇô oczekiwane b─Öd─ů zdecydowane szarpni─Öcia w kwestii polityki zagranicznej. A ten z racji swojego charakteru mo┼╝e by─ç z┼éudnie przekonany, ┼╝e b─Ödzie w stanie w pe┼éni kontrolowa─ç otaczaj─ůcy go ┼Ťwiat, co wprowadza dodatkowy element niepewno┼Ťci. Dlatego nale┼╝y spodziewa─ç si─Ö, ┼╝e Chiny i Rosja b─Öd─ů w najbli┼╝szych miesi─ůcach delikatnie testowa┼éy now─ů administracj─Ö.
Czy Trump uczyni Ameryk─Ö na nowo wielk─ů, a mo┼╝e przyniesie koniec ┼Ťwiata, jaki znamy? Przekonamy si─Ö o tym pewnie szybciej ni┼╝ przed ko┼äcem jego kadencji.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś