Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Ameryka ┼üaci┼äska w szponach korupcji

Korupcja w Ameryce ┼üaci┼äskiej ma d┼éug─ů histori─Ö, jest uznawana za jedn─ů z najwi─Ökszych plag latynoameryka┼äskiego kontynentu. Praktycznie odk─ůd wyzwoli┼éa si─Ö ona spod hiszpa┼äskich i portugalskich kolonizator├│w, korupcja by┼éa obecna. Caudillos, dyktatorzy, populistyczne rz─ůdy kontynuowa┼éy t─Ö niechlubn─ů tradycj─Ö. W latach 80. XX wieku, kiedy to Ameryka Po┼éudniowa stopniowo si─Ö demokratyzowa┼éa i wprowadza┼éa wolnorynkowe reformy w duchu ÔÇ×Konsensusu Waszyngto┼äskiegoÔÇŁ, cz─Ö┼Ť─ç analityk├│w twierdzi┼éa, ┼╝e zmiany te przyczyni─ů si─Ö do zmniejszenia korupcji i nepotyzmu, tymczasem stworzy┼éa ona nowe mo┼╝liwo┼Ťci dla tych zjawisk.

W ci─ůgu ostatnich 15 lat Ameryka ┼üaci┼äska dokona┼éa niesamowitego post─Öpu polityczno-gospodarczego. Wiele milion├│w Latynos├│w wysz┼éo ze skrajnej biedy, region prze┼╝ywa┼é wysoki wzrost gospodarczy, w wi─Ökszo┼Ťci kraj├│w latynoameryka┼äskich umacnia┼éa si─Ö┬ádemokracja. Jednak w ostatnim czasie ca┼éym latynoskim kontynentem ponownie wstrz─ůsn─Ö┼éy skandale korupcyjne.
Korupcja w Ameryce ┼üaci┼äskiej ma d┼éug─ů histori─Ö, jest uznawana za jedn─ů z najwi─Ökszych plag latynoameryka┼äskiego kontynentu. Praktycznie odk─ůd wyzwoli┼éa si─Ö ona spod hiszpa┼äskich i portugalskich kolonizator├│w, korupcja by┼éa obecna. Caudillos, dyktatorzy, populistyczne rz─ůdy kontynuowa┼éy t─Ö niechlubn─ů tradycj─Ö. W latach 80. XX wieku, kiedy to Ameryka Po┼éudniowa stopniowo si─Ö demokratyzowa┼éa i wprowadza┼éa wolnorynkowe reformy w duchu ÔÇ×Konsensusu Waszyngto┼äskiegoÔÇŁ, cz─Ö┼Ť─ç analityk├│w twierdzi┼éa, ┼╝e zmiany te przyczyni─ů si─Ö do zmniejszenia korupcji i nepotyzmu, tymczasem stworzy┼éa ona nowe mo┼╝liwo┼Ťci dla tych zjawisk. W Peru, Meksyku czy w Argentynie na reformach skorzystali g┼é├│wnie byli wojskowi i politycy. Wp┼éywy z prywatyzacji przedsi─Öbiorstw pa┼ästwowych wzbogaci┼éy kliki rz─ůdz─ůcych w tych krajach. Wzr├│s┼é handel narkotykami, wielu policjant├│w, s─Ödzi├│w, ministr├│w czy nawet prezydent├│w ÔÇ×mia┼éo swoj─ů cen─ÖÔÇŁ i przyzwala┼éo na korupcj─Ö. R├│wnie┼╝ w dzisiejszej Ameryce ┼üaci┼äskiej problem ten nie znikn─ů┼é.
Brazylijska Plaga
Do najwi─Ökszej afery korupcyjnej dosz┼éo w Brazylii w 2014 roku. Prezes brazylijskiego koncernu naftowego Petrobras zosta┼é oskar┼╝ony o pranie brudnych pieni─Ödzy. By┼éy dyrektor do spraw zaopatrzenia w brazylijskim Petrobrasie, Paulo Roberto Costa, oskar┼╝ony w procesie kierownictwa tego gigantycznego pa┼ästwowego koncernu naftowego, przyzna┼é si─Ö do przyj─Öcia 1,5 miliona dolar├│w ┼éap├│wki. Costa sta┼é si─Ö ┼Ťwiadkiem koronnym w procesie, przedstawi┼é szczeg├│┼éy r├│┼╝nych machlojek brazylijskim s─Ödziom, potwierdzi┼é r├│wnie┼╝, ┼╝e przyj─ů┼é pieni─ůdze za u┼éatwienie transakcji, w wyniku kt├│rej Petrobras kupi┼é rafineri─Ö naftow─ů w Stanach Zjednoczonych. ┼üap├│wk─Ö przekazano mu na jego tajne konto w Liechtensteinie. W marcu tego roku prokurator generalny przes┼éa┼é do przewodnicz─ůcego S─ůdu Najwy┼╝szego list─Ö oskar┼╝onych o korupcj─Ö ÔÇô lista ta jest naprawd─Ö d┼éuga i obejmuje wa┼╝ne osobisto┼Ťci.┬á Zawiera oko┼éo 50 nazwisk, z czego wi─Öcej ni┼╝ po┼éowa obejmuje obecnych i by┼éych polityk├│w, g┼é├│wnie wywodz─ůcych si─Ö z rz─ůdz─ůcej Partii Pracuj─ůcych (PT), ugrupowania prezydent Dilmy Rousseff i by┼éego prezydenta┬á ÔÇô Luiza In├ícia Luli da Silvy. Skorumpowani politycy mieli przyczyni─ç si─Ö do ÔÇ×wyprowadzeniaÔÇŁ z firmy oko┼éo 2 miliard├│w dolar├│w. W sierpniu tego roku skazano na 16 lat wi─Özienia Aldemario Pinheiro i Agenor Medeiros ÔÇô┬áprezes├│w giganta budowlanego OPA. Skazani zostali uznani winnymi przekupywania urz─Ödnik├│w pa┼ästwowych, prania brudnych pieni─Ödzy i spiskowania w celu pope┼énienia przest─Öpstwa. Brazylijska prokuratura wszcz─Ö┼éa ┼Ťledztwo tak┼╝e przeciwko by┼éemu┬á prezydentowi Fernando Collor de Mello. Fernando Collor jest postaci─ů znan─ů w kraju i nieszczeg├│lnie cenion─ů. Przej─ů┼é w┼éadze w 1990 roku, kiedy Brazylia boryka┼éa si─Ö z ogromnym zad┼éu┼╝eniem, inflacj─ů i kryzysem gospodarczym. Collor obieca┼é postawi─ç ÔÇ×latynoskiego kolosaÔÇŁ na nogi. Niestety szybko okaza┼éo si─Ö, ┼╝e Collor by┼é fatalnym prezydentem. Pod jego rz─ůdami Brazylia popad┼éa w jeszcze wi─Ökszy kryzys. Narasta┼éy konflikty spo┼éeczne, na ulicach panowa┼éa przemoc, uliczne gangi napada┼éy na przechodni├│w. Jako prezydent dzia┼éa┼é od gafy do gafy. Sprywatyzowa┼é pa┼ästwowe firmy, zamrozi┼é pieni─ůdze na kontach prywatnych. Wielu ludzi straci┼éo wszystkie oszcz─Ödno┼Ťci, a firmy upada┼éy jedna po drugiej. Na jaw wysz┼éa te┼╝ afera korupcyjna, w kt├│r─ů zamieszany by┼é zar├│wno prezydent, jak i jego ┼╝ona oraz jego najbli┼╝sze otoczenie. W 1992 roku zosta┼é usuni─Öty ze stanowiska (impeachment) zaÔÇŽ korupcj─Ö. Teraz ex-prezydent ponownie oskar┼╝any jest o przyj─Öcie 7,5 miliona dolar├│w ┼éap├│wek (w latach 2010-2014) i pranie brudnych pieni─Ödzy. Policja federalna ju┼╝ przeprowadzi┼éa rewizje w rezydencji Collora, w biurach jego przedsi─Öbiorstw i zaj─Ö┼éa m.in. jego luksusowe samochody: Ferrari, Lamborghini, Porsche…
Afera korupcyjna odbi┼éa si─Ö negatywnie na spo┼éecze┼ästwie, gospodarce i polityce. Petrobras od ponad p├│┼é wieku jest najwi─Ökszym przedsi─Öbiorstwem w Ameryce Po┼éudniowej. Zajmuje si─Ö wydobyciem ropy naftowej i gazu ziemnego, importem gazu ziemnego oraz przetw├│rstwem ropy naftowej i gazu. Zosta┼é utworzony w 1953 roku przez prezydenta Getulio Vargasa i od tamtej pory jest prawdziw─ů per┼é─ů w koronie dla brazylijskiej gospodarki. Na chwil─Ö obecn─ů to gigantyczne brazylijskie przedsi─Öbiorstwo zatrudnia oko┼éo 87 tysi─Öcy i ludzi i wytwarza 13 procent PKB. W marcu notowania brazylijskiej waluty za┼éama┼éy si─Ö o 9 procent. Zarz─ůd firmy zapowiedzia┼é, ┼╝e w ci─ůgu nast─Öpnych 5 lat ma zamiar zredukowa─ç inwestycje o 30 procent. Jedn─ů z przyczyn takiego stanu rzeczy jest afera korupcyjna w gigancie naftowym Petroleo Brasileiro oraz niskie ceny ropy naftowej. Natomiast obecna prezydent Dilma Rouseff, kt├│ra obj─Ö┼éa po raz pierwszy stanowisko prezydenta Brazylii w 2011 roku jako nast─Öpczyni Luli da Silvy, jest najbardziej niepopularnym szefem latynoskiego kolosa od 1993 roku (wed┼éug ostatnich bada┼ä sonda┼╝owych Datafolha). Teraz Brazylia, po dekadzie dynamicznego wzrostu, zmaga si─Ö recesj─ů gospodarcz─ů i kryzysem politycznym.
Latynoski Singapur 
Korupcyjny skandal z udzia┼éem w┼éadz ma miejsce tak┼╝e w Ameryce ┼Ürodkowej. Wiceprezydent Gwatemali, Roxany Baldetti, zosta┼éa oskar┼╝ona o korupcj─Ö. Mia┼éa mie─ç silne zwi─ůzki z grup─ů znan─ů jako ÔÇ×La L├şneaÔÇŁ, kt├│ra przyjmowa┼éa ┼éap├│wki od importer├│w w zamian za unikanie podatk├│w celnych. Afera wywo┼éa┼éa fal─Ö masowych demonstracji ulicznych, pani Baldetti poda┼éa si─Ö dymisji, a prezydent kraju Otto P├ęreza Molina przyj─ů┼é tak┼╝e rezygnacj─Ö innych ministr├│w, r├│wnie┼╝ maj─ůcych zwi─ůzki z korupcj─ů. Skandale korupcyjne wstrz─ůsn─Ö┼éy tak┼╝e Panam─ů. ÔÇ×Latynoski SingapurÔÇŁ jak jaki┼Ť czas temu nazwa┼é Panam─Ö brytyjski The Economist od d┼éu┼╝szego czasu prze┼╝ywa wysoki wzrost gospodarczy. Od 2004 roku rozwija si─Ö w ┼Ťrednim tempie 8 procent rocznie. Obecnie od paru lat to ┼Ťrodkowoameryka┼äskie pa┼ästwo jest jednym z najszybciej rozwijaj─ůcych si─Ö pa┼ästw obu Ameryk. G┼é├│wnym motorem nap─Ödzaj─ůcym gospodark─Ö tego latynoskiego pa┼ästwa jest oczywi┼Ťcie Kana┼é Panamski, kt├│ry obs┼éuguje ogromn─ů ilo┼Ť─ç statk├│w.┬á Do tego dochodzi ogromna ilo┼Ť─ç ulokowanych tutaj zagranicznych bank├│w i korporacji. Jednak wspomina si─Ö tak┼╝e o tym, ┼╝e wielki boom gospodarczy opiera si─Ö na spekulacjach i praniu brudnych pieni─Ödzy. Nieoficjalnie m├│wi si─Ö, ┼╝e wiele nieruchomo┼Ťci, kt├│re co chwila s─ů budowane, s┼éu┼╝y kolumbijskim i ┼Ťrodkowoameryka┼äskim handlarzom narkotyk├│w i mafiom do prania brudnych pieni─Ödzy. R├│wnie┼╝ w┼éadzy zarzuca si─Ö defraudacj─Ö pa┼ästwowych ┼Ťrodk├│w, korupcj─Ö i manipulowanie pieni─Ödzmi z r├│┼╝nych funduszy resortu. W styczniu 2015 roku Panamski S─ůd Najwy┼╝szy zadecydowa┼é o wszcz─Öciu ┼Ťledztwa w sprawie domniemanego pope┼énienia przest─Öpstwa przez by┼éego prezydenta Ricardo Martinellego (prezydent w latach 2009-2014), mia┼é on podpisywa─ç ÔÇ×napompowaneÔÇŁ umowy dotycz─ůce pomocy spo┼éecznej w celu manipulacji pa┼ästwowymi pieni─Ödzmi. Nie pierwsza to afera panamskiego eks-prezydenta. Ju┼╝ w 2014 roku zosta┼é oskar┼╝ony o nadu┼╝ycia finansowe zwi─ůzane z rozbudow─ů i modernizacj─ů Kana┼éu Panamskiego. Skazany na 5 lat zosta┼é tak┼╝e bliski wsp├│┼épracownik Martinelliego, by┼éy prezes S─ůdu Najwy┼╝szego, Alejandro Moncada Luna, za fa┼észowanie dokument├│w i nielegalne wzbogacanie si─Ö.
Korupcja i narkotyki┬á
Korupcja ci─ůgle jest gigantycznym problemem dla Meksyku. Kraj ten praktycznie non stop zmaga si─Ö z tym problem, a tak┼╝e z nepotyzmem, a ostatnimi czasy ÔÇô┬áz narkotykow─ů wojn─ů. Nowy prezydent Enrique Pena Nieto, wywodz─ůcy si─Ö z PRI, kt├│ra bez przerwy w┼éada┼éa krajem przez ponad 70 lat, wprowadzi┼é wiele strukturalnych reform. Mimo tego, je┼Ťli chodzi o korupcj─Ö, sytuacja wcale si─Ö nie poprawi┼éa. W listopadzie 2014 roku dziennikarze odkryli konflikt interes├│w z udzia┼éem ┼╝ony prezydenta, kt├│ra zakupi┼éa luksusow─ů rezydencj─Ö po obni┼╝onej cenie od wykonawcy rz─ůdowego. Zar├│wno policjanci, jak i wielu polityk├│w czy burmistrz├│w ca┼éy czas powi─ůzanych jest z narkokartelami, czego ostatnim przyk┼éadem mo┼╝e by─ç g┼éo┼Ťnie zagini─Öcie 43 student├│w w stanie Gurrero (zostali porwani przez policj─Ö i przekazani przez lokalny kartel narkotykowy) oraz ucieczka najs┼éynniejszego barona narkotykowego Joaqu├şna ÔÇ×El ChapoÔÇŁ Guzmana z najlepiej strze┼╝onego wi─Özienia w kraju. Te przypadki s─ů tylko smutnym potwierdzeniem faktu, ┼╝e pa┼ästwo meksyka┼äskie jest skorumpowane do samego dna.
Wiele innych kraj├│w Ameryki ┼üaci┼äskiej jest w podobnej sytuacji i zmaga si─Ö z korupcyjn─ů plag─ů. W Wenezueli tego roku aresztowano pod zarzutem korupcji wysokiego urz─Ödnika ministerialnego odpowiedzialnego za wewn─Ötrzny rynek paliw. Ju┼╝ rok temu Maduro zapowiedzia┼é wielk─ů ofensyw─Ö antykorupcyjn─ů, w tym celu wenezuelski parlament przyzna┼é prezydentowi Nicolosa Maduro specjalne uprawnienia, kt├│re maj─ů pos┼éu┼╝y─ç do walki z korupcj─ů. Tymczasem rz─ůd Stan├│w Zjednoczonych oskar┼╝a sam rz─ůd Caracas, g┼é├│wnie przewodnicz─ůcego Zgromadzenia Narodowego, Diasdado Cabello, kt├│ry ma by─ç nawet powi─ůzany zÔÇŽ kolumbijskim kartelem narkotykowym. P├│ki co nie ma na to mocnych dowod├│w, co nie zmienia jednak faktu, ┼╝e poziom korupcji coraz bardziej prze┼╝era ten karaibski kraj. A┼╝ ┬ż Wenezuelczyk├│w twierdzi, ┼╝e korupcja jest wszechobecna w ┼╝yciu politycznym i ┼╝e problem ten ci─ůgle narasta.
Skandal korupcyjny ma miejsce tak┼╝e w Chile, kt├│re wraz z Urugwajem uchodzi za najmniej skorumpowane pa┼ästwo na Zachodniej Hemisferze. Na jaw wyszed┼é skandal z kredytem bankowym i lukratywn─ů transakcj─ů w dziedzinie handlu nieruchomo┼Ťciami, w kt├│r─ů zamieszany by┼é m. in. syn pani prezydent i jej synowa. W maju prezydent Michelle Bachelet za┼╝─ůda┼éa dymisji wszystkich ministr├│w jej gabinetu.
Mimo epidemii wielkich skandali korupcyjnych w regionie kraje latynoameryka┼äskie uczyni┼éy pewne post─Öpy w walce z t─ů plag─ů. Instytucje pa┼ästwowe, s─ůdy, media, spo┼éecze┼ästwo nie przymykaj─ů oka na korupcj─Ö. W ostatnim czasie przez ulice miast m.in w Gwatemali czy w Hondurasie tysi─ůce ludzi protestowa┼éo przeciwko skorumpowanej klasie politycznej. Wymiar sprawiedliwo┼Ťci coraz cz─Ö┼Ťciej prowadzi ┼Ťledztwa i wydaje wyroki zwi─ůzane z korupcj─ů. Korupcja ci─ůgle jest gigantycznym problemem, jednak skala dzia┼éa┼ä prawnych i nacisk obywateli na urz─Ödnik├│w s─ů naprawd─Ö godne uwagi. Dzi─Öki takim dzia┼éaniom Ameryka ┼üaci┼äska krok po kroku ma szans─Ö pozby─ç si─Ö jednej z najwi─Ökszych swoich plag.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś