magazyn lewicy katolickiej

Aktywi┼Ťci mieszkaniowi chc─ů zje┼Ť─ç ciastko i mie─ç ciastko

Nigdy nie mieli┼Ťmy tak dobrej sytuacji mieszkaniowej jak obecnie, cho─ç nadal nie jest idealnie. Je┼Ťli chcemy poprawi─ç polityk─Ö w tym zakresie, musimy pami─Öta─ç, ┼╝e nie b─Ödzie jednocze┼Ťnie tania, szybka i jako┼Ťciowo dobra.

Polska znajduje si─Ö w ┼Ťcis┼éej czo┼é├│wce Europy, je┼Ťli chodzi o liczb─Ö lokali oddawanych do u┼╝ytku w przeliczeniu na tysi─ůc mieszka┼äc├│w. Z roku na rok mieszka nam si─Ö coraz lepiej. Nie znaczy to, ┼╝e problemu nie ma, ale nadmierna histeria w tym zakresie mo┼╝e prowadzi─ç do frustracji i wyboru zbyt drogich rozwi─ůza┼ä.

Gorki Czechowskie by┼éy licz─ůc─ů ponad 100 ha ogromn─ů ┼é─ůk─ů po┼éo┼╝on─ů mi─Ödzy coraz mocniej rozrastaj─ůcymi si─Ö osiedlami mojego rodzinnego Lublina. By┼éy niegdy┼Ť poligonem (i tak brzmi jej druga popularna nazwa), by p├│┼║niej sta─ç si─Ö ┼Ťwietnym miejscem rekreacyjnym, na kt├│rym mo┼╝na by┼éo swobodnie spu┼Ťci─ç psa ze smyczy, p├│j┼Ť─ç na romantyczny spacer z dziewczyn─ů, poczyta─ç ksi─ů┼╝k─Ö w mi┼éym otoczeniu przyrody lub jako dziecko bawi─ç si─Ö w Indian. Poligon mia┼é te┼╝ swoje ciemne strony, takie jak sezonowe po┼╝ary traw lub wykorzystywanie licznych, istniej─ůcych tam w─ůwoz├│w jako dzikich wysypisk ┼Ťmieci. By┼éy to jednak zielone p┼éuca miasta, oddalone o 10 minut jazdy autobusem od centrum, by─ç mo┼╝e unikatowe na mapie Polski.

Niestety, by┼éy. Obecnie na tym terenie sukcesywnie wyrastaj─ů kolejne bloki. Nale┼╝y on do sp├│┼éki deweloperskiej, kt├│ra planuje tam wybudowa─ç oko┼éo 3 tysi─ůce mieszka┼ä. Od 2019 roku mo┼╝e to robi─ç, poniewa┼╝ Gmina Lublin zmieni┼éa plan zagospodarowania przestrzennego. Sta┼éo si─Ö to po przeprowadzeniu w mie┼Ťcie referendum, w kt├│rym przewa┼╝aj─ůca wi─Ökszo┼Ť─ç g┼éosuj─ůcych sprzeciwi┼éa si─Ö planom w┼éadz miasta, jednak frekwencja by┼éa zbyt niska, a wynik niewi─ů┼╝─ůcy, dlatego w┼éodarze zignorowali wol─Ö wi─Ökszo┼Ťci tych, kt├│rzy pofatygowali si─Ö do urn.

Przeciwnicy zabudowy ÔÇô r├│┼╝norodna koalicja od aktywist├│w miejskich przez Parti─Ö Razem po Prawo i Sprawiedliwo┼Ť─ç ÔÇô wskazywali na warto┼Ť─ç przyrodnicz─ů i rekreacyjn─ů terenu, a tak┼╝e znaczenie, jakie ma on dla napowietrzenia miasta. Kwestia G├│rek Czechowskich zdoby┼éa og├│lnokrajowy rozg┼éos, w┼Ťr├│d redakcji ÔÇ×spi─ÖciowychÔÇŁ pisa┼éa o niej ÔÇ×Krytyka PolitycznaÔÇŁ. ÔÇ×Obro┼äc├│w G├│rekÔÇŁ wspar┼é tak┼╝e swoj─ů obecno┼Ťci─ů Jan ┼Üpiewak. Sprawa nie jest jeszcze do ko┼äca zamkni─Öta, jednak z du┼╝─ů doz─ů prawdopodobie┼ästwa mo┼╝na stwierdzi─ç, ┼╝e los terenu jest ju┼╝ przes─ůdzony.

Jest coraz lepiej

Pisz─Ö o tym, bo w sporze o ten kawa┼éek mojego miasta odbijaj─ů si─Ö absurdy dyskusji dotycz─ůcej polityki mieszkaniowej i ┼éadu przestrzennego. ÔÇ×Obro┼äcy G├│rekÔÇŁ to bowiem w du┼╝ej mierze ci sami ludzie, kt├│rzy domagaj─ů si─Ö bardziej aktywnej polityki mieszkaniowej. Ich argumenty by┼éy s┼éuszne (sam g┼éosowa┼éem przeciw zabudowie), jednak to oczywiste, ┼╝e nowe bloki gdzie┼Ť sta─ç musz─ů. Tymczasem ludzie chc─ů zje┼Ť─ç ciastko i mie─ç ciastko.

Chc─ů stawiania licznych nowych i tanich mieszka┼ä, mo┼╝liwie w niskiej zabudowie, dobrze skomunikowanych z reszt─ů miasta, kt├│re ma si─Ö nie rozlewa─ç, a jednocze┼Ťnie sprzeciwiaj─ů si─Ö betonozie, stawianiu ciasnych ÔÇ×polskich oboz├│w mieszkaniowychÔÇŁ. Pragn─ů te┼╝ zachowania teren├│w zielonych jak najbli┼╝ej centrum. Te postulaty s─ů jednak wzajemnie sprzeczne.

Dyskusja o polityce mieszkaniowej sta┼éa si─Ö w Polsce rytua┼éem. Za pewnik przyjmuje si─Ö, ┼╝e jest to ogromny problem, kt├│ry nale┼╝y natychmiast naprawi─ç. Jakub Kucharczuk pisze o braku mieszka┼ä, ┼╝e ÔÇ×w najbli┼╝szej dekadzie b─Ödzie to kluczowy problem publiczny, kt├│ry ukszta┼étuje polsk─ů scen─Ö polityczn─ůÔÇŁ. Cho─ç w┼éa┼Ťciwie nie wiadomo czemu, skoro do tej pory nie kszta┼étowa┼é. Przemiany demograficzne powoduj─ů, ┼╝e m┼éodzi ludzie, kt├│rzy s─ů najbardziej dotkni─Öci tym problemem, maj─ů coraz mniej do powiedzenia w wyborach. Mo┼╝e warto podwa┼╝y─ç aksjomat o problemie mieszkaniowym chocia┼╝by po to, by ustali─ç, jak jest naprawd─Ö.

Nie twierdz─Ö, ┼╝e wszystko jest super. Niemniej fakty s─ů takie, ┼╝e skala problemu sukcesywnie si─Ö zmniejsza, a nie zwi─Öksza. A to dzi─Öki temu, ┼╝e od lat jeste┼Ťmy w ┼Ťcis┼éej europejskiej czo┼é├│wce, je┼Ťli chodzi o liczb─Ö mieszka┼ä oddanych rocznie do u┼╝ytku w przeliczeniu na tysi─ůc mieszka┼äc├│w (na przyk┼éad w 2019 roku znajdowali┼Ťmy si─Ö w rankingu za Francj─ů i Luksemburgiem, je┼Ťli chodzi o pa┼ästwa UE). W ubieg┼éym roku do u┼╝ytku oddanych zosta┼éo 234,7 tysi─ůce mieszka┼ä, co stanowi najlepszy wynik od 1979 roku. Za ten sukces odpowiada w przewa┼╝aj─ůcej wi─Ökszo┼Ťci rynek ÔÇô deweloperzy i inwestorzy indywidualni postawili ┼é─ůcznie 98% tych lokali.

Wbrew demagogicznym has┼éom, zgodnie z kt├│rymi rzekomo po upadku komuny ÔÇ×przesta┼éo si─Ö budowa─çÔÇŁ, od 1990 roku powsta┼éo w Polsce 4,2 mln mieszka┼ä. Ro┼Ťnie tak┼╝e liczba metr├│w i izb przypadaj─ůcych na mieszka┼äca. W schy┼ékowym PRL-u (1988 roku) by┼éo to 17 m2, w 2021 roku (obliczenia w┼éasne na podstawie wst─Öpnych wynik├│w Narodowego Spisu Powszechnego Ludno┼Ťci i Mieszka┼ä) ÔÇô 29,9 m2. W 1988 roku w jednym mieszkaniu (wliczaj─ůc w to lokale niezamieszkane, kt├│re stanowi─ů oko┼éo 1/10 ca┼éo┼Ťci ÔÇô taka jest metodyka) mieszka┼éo ┼Ťrednio 3,15 osoby (w ┼Ťrednio 3,13 pokojach), obecnie ÔÇô 2,48 (w 3,72 pokojach).

┼Ürednia liczba os├│b mieszkaj─ůcych w jednym lokalu spada tak┼╝e dlatego, ┼╝e maleje populacja naszego kraju. To zjawisko zaburza, co prawda, tegoroczny nap┼éyw uchod┼║c├│w z Ukrainy (kt├│ry, swoj─ů drog─ů, pot─Öguje co najmniej kr├│tkoterminowo problem mieszkaniowy, zw┼éaszcza w segmencie mieszka┼ä na wynajem), jednak w d┼éu┼╝szej perspektywie mo┼╝na zak┼éada─ç, ┼╝e trend si─Ö utrzyma i problem mieszkaniowy b─Ödzie coraz mniejszy.

Nie wylewajmy dziecka z k─ůpiel─ů

To nie znaczy, ┼╝e wszystko jest super. Punktem odniesienia mog─ů by─ç dla nas na przyk┼éad inne kraje UE, gdzie ┼Ťredni metra┼╝ przypadaj─ůcy na osob─Ö jest wi─Ökszy ÔÇô wynosi 40 m2. Wed┼éug Eurostatu Polska by┼éa w 2018 roku na 5 miejscu (za Rumuni─ů, ┼üotw─ů, Bu┼égari─ů i Chorwacj─ů), je┼Ťli chodzi o wska┼║nik przeludnienia. Znajdujemy si─Ö te┼╝ w europejskim ogonie, je┼Ťli chodzi o wsp├│┼éczynnik liczby stoj─ůcych ju┼╝ mieszka┼ä na tysi─ůc mieszka┼äc├│w albo liczby izb przypadaj─ůcych na jednego mieszka┼äca. Brak lokum jest jednym z g┼é├│wnych powod├│w, dla kt├│rego ludzie coraz p├│┼║niej i rzadziej decyduj─ů si─Ö na dzieci.

Dlatego uznaj─ůc, ┼╝e problem istnieje (cho─ç mniejszy, ni┼╝ si─Ö wydaje), nale┼╝y szuka─ç odpowiednich metod do jego zwalczania. Cz─Ö┼Ť─ç z tych zalecanych przez Kucharczuka jest s┼éuszna, cho─ç mierzi ideologiczne przedza┼éo┼╝enie, jakoby sytuacja, w kt├│rej to prywatni przedsi─Öbiorcy i inwestorzy wiod─ů prym w deweloperce, jest niepo┼╝─ůdana. Autor z g├│ry zak┼éada, ┼╝e publiczny przedsi─Öbiorca lub samorz─ůd b─Ödzie realizowa┼é to lepiej.

Jako┼Ť trudno mi uwierzy─ç, ┼╝e rajskie osiedle stworzy samorz─ůdowiec, kt├│ry albo umieszcza d┼éu┼╝nik├│w czynszowych w kontenerach, albo wydaje deweloperom zgod─Ö na budow─Ö fejkowych ÔÇ×akademik├│w spokojnej staro┼ŤciÔÇŁ, cho─ç doskonale wie, ┼╝e to pic na wod─Ö, kt├│ry s┼éu┼╝y omini─Öciu zakazu budownictwa mieszkaniowego w danym miejscu.

Z kolei sp├│┼éki Skarbu Pa┼ästwa nie mog─ů ot tak odda─ç ziemi, bo odpowiadaj─ů przed swoimi udzia┼éowcami, a tu wchodz─ů w gr─Ö daleko wi─Öksze pieni─ůdze ni┼╝ haracz na Polsk─ů Fundacj─Ö Narodow─ů czy pro-PiS-owskie media. Dlatego w┼éa┼Ťnie, je┼Ťli ju┼╝ musz─ů wybiera─ç, wol─ů sprzeda─ç je prywatnym deweloperom. Nawiasem m├│wi─ůc, G├│rki Czechowskie nale┼╝a┼éy kiedy┼Ť do Agencji Mienia Wojskowego. Nawet gdyby przekaza┼éa je jakiemu┼Ť publicznemu wykonawcy, i tak powsta┼éyby tam bloki, a ÔÇ×poligonÔÇŁ te┼╝ przesta┼éby by─ç ÔÇ×wietrznie zielonyÔÇŁ.

Zgadzam si─Ö, ┼╝e pa┼ästwo, a zw┼éaszcza samorz─ůdy, powinno w wi─Ökszym stopniu zaanga┼╝owa─ç si─Ö w budownictwo. Wi─Öksz─ů rol─Ö powinny odgrywa─ç te drugie, tak┼╝e w zakresie planowania przestrzennego. W sprzeda┼╝y dzia┼éek mo┼╝na te┼╝ priorytetyzowa─ç sp├│┼édzielnie b─ůd┼║ kooperatywy mieszkaniowe, kt├│re potrafi─ů budowa─ç nawet o 1/3 taniej ni┼╝ deweloperzy. Aby utrudni─ç spekulacyjne kupowanie i trzymanie mieszka┼ä, mo┼╝na wprowadzi─ç podatek katastralny przy jednoczesnym obni┼╝eniu opodatkowania pracy. Znam naszych polityk├│w, dlatego domy┼Ťlam si─Ö, ┼╝e raczej nie zdecydowaliby si─Ö na zmian─Ö fiskalnie neutraln─ů w tym zakresie. Niemniej polityka mieszkaniowa nie mo┼╝e by─ç jednocze┼Ťnie tania, szybka i jako┼Ťciowo dobra. Nasi zwolennicy budowlanego aktywizmu chyba o tym zapominaj─ů.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś