Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Adriana Porowska: Potrzebujemy systemowych rozwi膮za艅 dla uchod藕c贸w z Ukrainy!

Na Dworcu Zachodnim mog臋 komu艣 dora藕nie pom贸c i skierowa膰 go na kr贸tki pobyt do du偶ej hali, na przyk艂ad w Nadarzynie. Tam powinien by膰 skupiony transport mi臋dzynarodowy. Przecie偶 ja z hali Dworca nie jestem w stanie nale偶ycie sprawdzi膰 organizacji z Holandii, Finlandii czy W艂och.
Adriana Porowska: Potrzebujemy systemowych rozwi膮za艅 dla uchod藕c贸w z Ukrainy!
ilustr.: Stanis艂aw Gajewski

Z Adrian膮 Porowsk膮, prezesk膮 Kamilia艅skiej Misji Pomocy Spo艂ecznej, a obecnie koordynatork膮 wolontariuszy na Dworcu Zachodnim, rozmawia Szymon R臋bowski. Wywiad zosta艂 przeprowadzony 21 marca.

***

Znajdujemy si臋 na Dworcu Zachodnim, na kt贸ry wci膮偶 masowo przybywaj膮 uchod藕cy z Ukrainy. Jak powsta艂a i czym zajmuje si臋 grupa wolontariuszy, kt贸ra tutaj 鈥 na Dworcu 鈥 zajmuje si臋 pomoc膮 uchod藕com?

Od lat dzia艂am w Kamilia艅skiej Misji Pomocy Spo艂ecznej, kt贸ra pomaga osobom do艣wiadczaj膮cym bezdomno艣ci. Prowadzimy schronisko, mieszkania treningowe, ale te偶 wyje偶d偶amy do ludzi, kt贸rzy znajduj膮 si臋 w przestrzeni publicznej. Terenem naszego dzia艂ania jest mi臋dzy innymi Dworzec Zachodni. Przyjecha艂am tu w pierwszych dniach wojny 鈥 w poniedzia艂ek 28 lutego i po prostu tu zosta艂am. Razem ze spontanicznie przyby艂ymi wolontariuszami pomaga艂am ludziom odnale藕膰 si臋 w przestrzeni, roznosi膰 walizki. W efekcie rozpozna艂am potrzeby przyje偶d偶aj膮cych tu os贸b. Podzieli艂am ich na trzy kategorie. Jedni potrzebuj膮 tylko i wy艂膮cznie informacji o tym, jak przesi膮艣膰 si臋 w dalsz膮 podr贸偶 i pomocy w przeniesieniu wszystkich toreb. Druga grupa to osoby, kt贸re potrzebuj膮 zosta膰 na dwa, trzy dni w Warszawie, bo na przyk艂ad maj膮 kolejny bilet w p贸藕niejszym terminie. Trzeci膮 grup臋 tworz膮 ci, kt贸rzy potrzebuj膮 od nas wi臋kszej liczby informacji i wi臋kszego wsparcia. Do ka偶dej z grup uchod藕c贸w skierowani s膮 inni wolontariusze, kt贸rych 艂atwo rozpozna膰 po kolorach kamizelek.

Co zaobserwowa艂a Pani w pierwszych dniach konfliktu?

Przebywaj膮c na Dworcu, rozpozna艂am potrzeby os贸b, kt贸re przybywaj膮 tu z Ukrainy. Te potrzeby nie s膮 skomplikowane, ale je艣li nie s膮 spe艂nione, to jest to du偶y problem. Uchod藕cy potrzebuj膮 na przyk艂ad 聽darmowych ubikacji, darmowej 偶ywno艣膰, ale podawanej w godny spos贸b i z szacunkiem. W zwi膮zku z tym powsta艂 chocia偶by bia艂y namiot, kt贸rym teraz zajmuje si臋 grupa 呕ywimy na Zachodnim. Obecnie jestem w sta艂ym kontakcie ze s艂u偶bami, kt贸re tutaj pracuj膮 i z w艂a艣cicielem budynku, Polonusem, ze stra偶膮 po偶arn膮, z Wojskami Obrony Terytorialnej, a tak偶e z miastem i wojewod膮, kt贸ry od zesz艂ego tygodnia pomaga zarz膮dzi膰 sytuacj膮 na Dworcu w taki spos贸b, aby zachowywa艂 on swoj膮 komunikacyjn膮 funkcj臋, a nie przekszta艂ca艂 si臋 w noclegowni臋, sypialni臋, r贸wnie偶 dla dzieci. To o tyle wa偶ne, 偶e pocz膮tkowo na Dworzec przybywa艂o mn贸stwo ludzi, kt贸rzy potem spali na ziemi, na materacach, na kocach.

Czy mo偶na powiedzie膰, 偶e w tej chwili sytuacja jest opanowana? 呕e uda艂o si臋 przywr贸ci膰 podstawowe funkcje Dworca i 偶e potrzeby przyje偶d偶aj膮cych tu os贸b zosta艂y zaopiekowane, przynajmniej na podstawowym poziomie?

Mog臋 tylko powiedzie膰, 偶e zrobili艣my wszystko co mo偶liwe, 偶eby ludzie nie spali na Dworcu. Jeszcze kilka dni temu na Zachodnim by艂o mn贸stwo ludzi, kt贸rzy kompletnie nie wiedzieli, co ze sob膮 zrobi膰. W tej chwili ju偶 nikt nie 艣pi na hali Dworca. S膮 trzy punkty dla matek z dzie膰mi, kt贸re potrzebuj膮 kilkugodzinnego odpoczynku przed dalsz膮 drog膮, s膮 wolontariusze, kt贸rzy pomagaj膮 przej艣膰 z dworca autobusowego do dworca PKP, a trzeba pami臋ta膰 o tym, 偶e to jest trudna droga. Ma艂o tego, wolontariusze, kt贸rzy ze mn膮 wsp贸艂pracuj膮, m贸wi膮 po ukrai艅sku albo po rosyjsku, dzi臋ki czemu s膮 w stanie udzieli膰 wi臋cej informacji zestresowanym ludziom, kt贸rzy cz臋sto podr贸偶uj膮 ju偶 od bardzo wielu dni.

Schemat Dworca razem z wojewod膮 i miastem mamy opracowany, doskonale wiemy, kto i czym powinien si臋 zajmowa膰. Ca艂y czas pracujemy nad udoskonaleniem tego systemu i je艣li pojawiaj膮 si臋 b艂臋dy, to po prostu wprowadzamy zmiany. Sama zajmuj臋 si臋 wolontariuszami informacyjnymi i robi臋 wszystko co mo偶liwe, 偶eby ci ludzie byli tu 24 godziny na dob臋, siedem dni w tygodniu.

Jak obecnie wygl膮da wsp贸艂praca z samorz膮dem i z poziomem rz膮dowym reprezentowanym przez wojewod臋? Czy obecnie pa艅stwo wspiera wolontariuszy na Dworcu w odpowiedni spos贸b? Jeszcze dwa tygodnie temu tego wsparcia by艂o chyba za ma艂o?

Jeste艣my na bardzo dobrej drodze. Jestem z nimi w dobrym kontakcie. Rano mamy odprawy, dysponuj臋 bezpo艣rednimi numerami telefonu, a urz臋dnicy, zar贸wno z miasta, jak i ci podlegaj膮cy wojewodzie, odbieraj膮, kiedy dzwoni臋.

Wojna na Ukrainie trwa ju偶 prawie miesi膮c. Jakie emocje towarzysz膮 uchod藕com, kt贸rzy tu przyje偶d偶aj膮 鈥 zar贸wno te zwi膮zane z wojn膮, ale te偶 z dalsz膮 podr贸偶膮 albo decyzjom o pozostaniu w Polsce?

Na pocz膮tku widzia艂am tu ludzi z bardzo du偶膮 ilo艣ci膮 walizek, kt贸rzy dok艂adnie wiedzieli, dok膮d maj膮 pojecha膰. Teraz jest zdecydowanie mniej takich os贸b, jest wi臋cej os贸b zagubionych, kt贸re kompletnie nie wiedz膮, co maj膮 ze sob膮 zrobi膰, maj膮 ca艂y dobytek w jednej reklam贸wce i w zwi膮zku z tym potrzebuj膮 bardzo du偶o wsparcia. To s膮 osoby, kt贸re do艣wiadczy艂y bezpo艣rednio nie tylko alarmu syren, ale bardzo cz臋sto te偶 po prostu straty bliskich. Ci 鈥瀗owi鈥 uchod藕cy potrzebuj膮 od nas nie tylko hase艂, 偶e jeste艣my solidarni z Ukrain膮, ale bardzo konkretnego wsparcia 鈥 podania r臋ki i bezpiecznego przeprowadzenia z punktu A do punktu B. Koniec spontaniczno艣ci, potrzebujemy regularnej, prawdziwej pracy.

W jakim stanie s膮 wolontariusze, cz臋艣膰 z nich jest tu ju偶 od miesi膮ca, domy艣lam si臋, 偶e mo偶e by膰 to bardzo trudne prze偶ycie.

Wolontariusze po艣wi臋cili si臋 ca艂kowicie, byli tu po dwadzie艣cia par臋 godzin, niekt贸rzy spali tu, na miejscu. Tak nie mo偶e by膰, bo by艣my si臋 wyko艅czyli. Dlatego szybko stworzyli艣my aplikacj臋 do zapisywania si臋 na czterogodzinne dy偶ury, 偶eby ludzie mogli wymienia膰 si臋 ca艂膮 dob臋. Ale w zwi膮zku z tym potrzebujemy du偶o wi臋cej os贸b, kt贸re mog膮 pomaga膰. W zwi膮zku z tym staram si臋 nawi膮za膰 kontakt ze wszystkimi mo偶liwymi strukturami, kt贸re skupiaj膮 ludzi. Od kleryk贸w przez osoby do艣wiadczaj膮ce bezdomno艣ci, kt贸re s膮 wolontariuszami, po wolontariat pracowniczy. Pomagaj膮 nam pos艂anki, pos艂owie, ambasadorowie, kt贸rzy te偶 udzielaj膮 informacji. Dzi臋ki temu, 偶e s膮 z nami na Dworcu, wiedz膮, z jakimi problemami si臋 borykamy, s膮 w stanie wprowadza膰 odpowiednie zmiany. Mia艂am ju偶 kontakt z osobami z ONZ, z Komisji Praw Cz艂owieka czy z RPO. Potrzebujemy zmian systemowych.

Kiedy m贸wi Pani o tym, 偶e uchod藕c贸w wspieraj膮 zar贸wno osoby w kryzysie bezdomno艣ci, jak i ambasadorowie czy pos艂anki, to przychodzi mi do g艂owy okre艣lenie 鈥瀙ospolite ruszenie鈥, kt贸re ju偶 w kilku miejscach pojawia艂o si臋 w zwi膮zku z pomoc膮 dla uchod藕c贸w z Ukrainy. Pierwszym odruchem polskiego spo艂ecze艅stwa wobec przyje偶d偶aj膮cych by艂a niew膮tpliwie solidarno艣膰, bez kt贸rej to 鈥瀙ospolite ruszenie鈥 nie by艂oby mo偶liwe. Czy ta postawa mo偶e utrzyma膰 si臋 d艂u偶ej? Jakie s膮 najwi臋ksze zagro偶enia kt贸re mog膮 j膮 zablokowa膰, patrz膮c szerzej, nie tylko na sam Dworzec.

Jako obywatele zdali艣my egzamin na sz贸stk臋. To jest niesamowite. Widzia艂am tu pojedyncze prywatne osoby, staraj膮ce si臋 zaopiekowa膰 uchod藕cami, przekazuj膮ce pieni膮dze, kupuj膮ce bilety czy taks贸wki, ale te偶 ma艂e organizacje, kt贸re zacz臋艂y po prostu formu艂owa膰 dzia艂ania. Na Dworcu dzia艂a Grupa Zasoby i Dom Ukrai艅ski w Warszawie, kt贸re organizuj膮 noclegi. Uchod藕c贸w wspiera r贸wnie偶 grupa 呕ywimy na Zachodnim, tworz膮 j膮 prywatne osoby, kt贸re szybko postawi艂y namiot i przekazuj膮 w nim ciep艂e posi艂ki. Teraz wspomagaj膮 nas taks贸wki FreeNow, mamy kody do tych taks贸wek i ludzie, kt贸rzy potrzebuj膮 przemie艣ci膰 si臋 po Warszawie, a maj膮 na przyk艂ad du偶o pakunk贸w, s膮 z ma艂ymi dzie膰mi, mog膮 do tej taks贸wki bezpiecznie wsi膮艣膰.

S膮 te偶 jednak rzeczy nieza艂atwione, kt贸re mnie straszliwie martwi膮. Przyk艂adem jest transport, w tym mi臋dzynarodowy. Ja ju偶 nie m贸wi臋 o zagro偶eniu handlem lud藕mi, co mnie po prostu przera偶a. Opowiem o sytuacji z dzisiaj. Kobieta wysiad艂a z dzieckiem i zostawi艂a dokumenty w autobusie. Ona nie wie, co to by艂 za autobus, autobus odjecha艂 z paszportem tego dziecka, a ta rodzina mia艂a kupione bilety na samolot do W艂och. Nie jeste艣my w stanie tego sprawdzi膰, skontaktowa膰 si臋 z przewo藕nikiem, bo nie wiadomo, kto to by艂. Takie rzeczy musz膮 by膰 unormowane. Wielokrotnie powtarza艂am, 偶e pierwsza linia powinna by膰 na granicy. Uchod藕cy ju偶 tam powinni wsiada膰 z podstawowymi informacjami, 偶eby mieli czas przez te kilka godzin zastanowi膰 si臋, co dalej. Ludzie, kt贸rzy uciekaj膮 przed wojn膮, znaj膮 Warszaw臋 jako stolic臋. Nie maj膮 poj臋cia, na jak膮 pomoc mog膮 liczy膰 w innych miastach. Warszawa ju偶 w tym momencie si臋 zapcha艂a 鈥 nie mamy odpowiedniej liczby mieszka艅. Te trzy tygodnie, miesi膮c pobytu go艣ci w domach ludzi zaraz si臋 sko艅czy. Hale, te du偶e, przyjmuj膮 tylko na kilka dni. Potrzebujemy my艣lenia systemowego. Na Dworcu Zachodnim mog臋 u艂atwi膰 ludziom odnalezienie si臋 w tej sytuacji i kieruj臋 ich na kr贸tkie pobyty, chocia偶by w Nadarzynie w bardzo du偶ych halach. Tam powinien by膰 skupiony transport mi臋dzynarodowy. Przecie偶 ja z hali Dworca nie jestem w stanie nale偶ycie sprawdzi膰 organizacji z Holandii, Finlandii, Hiszpanii, Portugalii czy W艂och. Mamy tutaj do czynienia z takimi sytuacjami, 偶e kto艣 nieletni sam przekracza granic臋. Wchodzi na Dworzec i co dalej? Przekonujemy go, 偶eby skontaktowa艂a si臋 z mam膮 i 偶e mo偶e to nie jest 艣wietny pomys艂, 偶eby dalej podr贸偶owa艂 samodzielnie do Niemiec, nie wiadomo do kogo. Przed chwil膮 rozmawia艂am z panem, kt贸ry ma 80 lat i z Ukrainy przyjecha艂 do Polski po to, 偶eby dosta膰 si臋 na Bia艂oru艣, bo tam jest jego rodzina. On kompletnie nie rozumie, co si臋 dzieje. Zd膮偶y艂 zgubi膰 ju偶 torb臋 i dokumenty. I co chwila wy艂apujemy go po to, by zaprowadzi膰 go do hali w Nadarzynie, 偶eby kto艣 przej膮艂 nad nim pe艂n膮 opiek臋. Pami臋tajmy, 偶e na pocz膮tku przyjechali ludzie sprawni, kt贸rzy wcze艣niej podr贸偶owali i znali sw贸j cel. Teraz zaczynaj膮 przyje偶d偶a膰 osoby, kt贸re ca艂kowicie nie rozumiej膮, w jakim s膮 kraju i wymagaj膮 100% obs艂ugi jeden na jeden cz臋sto przez kilka godzin.

Co nale偶y zrobi膰, 偶eby to 鈥瀙ospolite ruszenia鈥 przeku膰 na kilkumiesi臋czn膮 czy wieloletni膮 systemow膮 adaptacj臋 Ukrainek i Ukrai艅c贸w w naszym spo艂ecze艅stwie?

Poniewa偶 ja stoj臋 ca艂y czas na hali Dworca i nie potrafi臋 z niej wyj艣膰, to mam nadziej臋, 偶e jest kto艣 m膮dry, kto pomy艣la艂 o tym, jak wesprze膰 tych wszystkich ludzi, kt贸rzy przyje偶d偶aj膮 do Polski 鈥 kobiety z malutkimi dzie膰mi, straumatyzowane, nieznaj膮ce j臋zyka polskiego. Utopi膮 jest my艣lenie, 偶e te kobiety p贸jd膮 szybko do pracy, 偶e 艂atwo si臋 odnajd膮. One my艣l膮, 偶e przyjecha艂y tu na kilka tygodni. Boj膮 si臋 cz臋sto wyjecha膰 dalej, bo swoich m臋偶贸w i rodziny maj膮 w Ukrainie. My艣l膮, 偶e b臋d膮c blisko granicy, szybko dostan膮 si臋 na Ukrain臋 z powrotem. Musimy pami臋ta膰, 偶e je艣li kto艣 pojedzie teraz do Hiszpanii, Portugalii czy Finlandii, to b臋dzie musia艂 potem jako艣 wr贸ci膰 na Ukrain臋, b臋dzie ca艂y czas o tym my艣la艂. To nie s膮 ludzie, kt贸rzy dobrowolnie wyjechali z Ukrainy i b臋d膮 艂atwo adaptowa膰 si臋 w innych krajach. Cz臋sto po艂owa rodziny zosta艂a tam. Mam nadziej臋, 偶e kto艣 ju偶 dzi艣 my艣li o tym, jak chocia偶by zorganizowa膰 system edukacji. Wiem, 偶e ma艂e gminy zapraszaj膮 tych ludzi do siebie, ale oni musz膮 mie膰 gdzie pracowa膰. Pami臋tam czas sprzed wojny w Ukrainie, widzia艂am mn贸stwo os贸b, kt贸re przyje偶d偶a艂y z ma艂ych miejscowo艣ci, bo tam nie by艂o mieszka艅, nie by艂o pracy, nie mogli si臋 tam realizowa膰. Utopi膮 jest my艣lenie, 偶e ludzie, kt贸rzy maj膮 wy偶sze wykszta艂cenie, przyjad膮 do Polski pieli膰 truskawki. Musimy na to uwa偶a膰, musimy z szacunkiem podej艣膰 do tych ludzi.

Co mo偶emy zrobi膰, 偶eby pomoc dla uchod藕c贸w na Dworcu Zachodnim ci膮gle trwa艂a?

Mam nadziej臋, 偶e za waszym po艣rednictwem trafi臋 do ludzi, kt贸rzy przyjd膮 nas wesprze膰. Na stronie Kamilia艅skiej Misji Pomocy Spo艂ecznej jest aplikacja, prosz臋, wpisujcie si臋 na dy偶ury, bo je艣li pytacie mnie, jak odci膮偶y膰 wolontariuszy, to tylko poprzez nap艂yw nowych os贸b. Gwarantuj臋, 偶e przeszkol臋 ka偶dego i ka偶dy b臋dzie wiedzia艂, co tu robi膰!

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij