Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

64. Berlinale: Ba┼Ťniowy pocz─ůtek spod znaku Wesa Andersona

Je┼╝eli kogo┼Ť urzek┼éy poprzednie dzie┼éa Andersona, zachwyci go i ÔÇ×Grand Budapest HotelÔÇŁ; je┼╝eli kto┼Ť oczekiwa┼é czego┼Ť wi─Öcej lub czego┼Ť nowego, b─Ödzie rozczarowany.


Tilda Swinton, L├ęa Seydoux, Ralph Fiennes, Willem Dafoe, Adrien Brody, Edward Norton, Mathieu Amalric, Jude Law ÔÇô wszyscy w jednym filmie; u Wesa Andersona. Czyli szumnie zapowiadana i ÔÇô trzeba przyzna─ç ÔÇô przyzwoita inauguracja 64. Berlinale.
 
G┼é├│wnymi bohaterami ÔÇ×Grand Budapest HotelÔÇŁ s─ů m┼éody lobby boy, Zero (Tony Revolori) oraz jego opiekun, przyjaciel i idol ÔÇô legendarny konsjer┼╝ tytu┼éowego hotelu, Monsieur Gustave (Fiennes). Opowie┼Ť─ç ma form─Ö szkatu┼ékow─ů. Rozpoczyna j─ů pisarz (Law), kt├│remu swoj─ů histori─Ö opowiedzia┼é postarza┼éy ju┼╝ Zero (F. Murray Abraham). Zaczyna si─Ö od pierwszego dnia lobby boya w nowej pracy. Pracy, o kt├│rej marzy┼é, poniewa┼╝ ÔÇ×Grand Budapest Hotel to instytucjaÔÇŁ ÔÇô jak twierdzi. Zapa┼é, bezwarunkowe oddanie i fachowo┼Ť─ç nowicjusza przypadaj─ů do gustu stoj─ůcemu na szczycie hotelowej hierarchii Monsieur Gustavowi. A opiekun to nietuzinkowy ÔÇô powiernik sekret├│w i cz┼éowiek, kt├│ry spe┼énia najbardziej wyrafinowane zachcianki cz─Östo ekscentrycznych go┼Ťci; s┼éuga zapewniaj─ůcy luksus i satysfakcj─Ö najbardziej wymagaj─ůcym wizytuj─ůcym, a jednocze┼Ťnie przyjaciel, a cz─Östo nawet wi─Öcej ni┼╝ przyjaciel dla wielu spo┼Ťr├│d nich. Mi─Ödzy innymi dla Madame D. (Swinton), kt├│ra po ┼Ťmierci nieoczekiwanie przepisuje mu w spadku wyj─ůtkowo cenny obraz. Dzie┼éo, kt├│re spodziewa┼é si─Ö otrzyma─ç jej syn, Dimitri (Brody). Gdy okazuje si─Ö, ┼╝e spadkobierc─ů jest hotelowy konsjer┼╝, Dimitri oskar┼╝a go o zamordowanie Madame D. B─Ödzie jeszcze wi─Özienie, spektakularna ucieczka, po┼Ťcig za skazanym i potyczki ze z┼éowrogim Joplingiem (Dafoe), pozostaj─ůcym na us┼éugach rodziny, kt├│ra poczu┼éa si─Ö oszukana. A w tle dwie wojny ┼Ťwiatowe i przemiany spo┼éeczno-obyczajowe, do kt├│rych dosz┼éo w mi─Ödzyczasie.
 
Fabu┼éa jest nieco zagmatwana, ale opowiedziana na tyle sprawnie, ┼╝e trudno si─Ö pogubi─ç. Wiele zwrot├│w akcji i lekki ton sprawiaj─ů natomiast, ┼╝e film nie nu┼╝y ani nie m─Öczy. Przy ca┼éej swojej poprawno┼Ťci obraz nie rzuca jednak na kolana, czego mo┼╝na by┼éo si─Ö spodziewa─ç po obsadzie. Trudno uzna─ç go za typowe kino rozrywkowe, poniewa┼╝ filmy sygnowane nazwiskiem Wesa Andersona to zjawisko osobne w ┼Ťwiatowej kinematografii. Trudno jednak uzna─ç ÔÇ×Grand Budapest HotelÔÇŁ za dzie┼éo osobne dorobku Amerykanina. Wr─Öcz przeciwnie ÔÇô znakomicie wpisuje si─Ö w styl ca┼éej jego tw├│rczo┼Ťci. Mimo inspiracji licznymi filmami, do kt├│rych przyznaje si─Ö re┼╝yser (m.in. ÔÇ×Ludzie w hoteluÔÇŁ Edmunda Gouldinga, ÔÇ×By─ç albo nie by─çÔÇŁ Ernsta Lubitscha, ÔÇ×Dobra wr├│┼╝kaÔÇŁ Williama Wylera, ÔÇ×Kochaj mnie dzi┼ŤÔÇŁ Roubena Mamouliana, ÔÇ×┼Ümiertelna zawieruchaÔÇŁ Franka BorzageÔÇÖa czy ÔÇ×MilczenieÔÇŁ Ingmara Bergmana), mimo gier z konwencj─ů i mieszania technik narracyjnych ÔÇô wci─ů┼╝ mamy do czynienia z wysuwaj─ůcymi si─Ö na pierwszy plan cechami charakterystycznymi jego dzie┼é: wysyconymi kolorami, przywi─ůzywaniem du┼╝ej wagi do (cz─Östo zadziwiaj─ůcych) detali, p┼éaskimi uj─Öciami i zbli┼╝eniami z cz─Östo nietypowych punkt├│w widzenia, ekscentrycznymi indywidualistami w roli bohater├│w, a przede wszystkim z poetyck─ů i pe┼én─ů fantazji opowie┼Ťci─ů, kt├│ra wywo┼éuje okre┼Ťlony i przypisany wy┼é─ůcznie do film├│w tego re┼╝ysera nastr├│j. Je┼╝eli kogo┼Ť urzek┼éy poprzednie dzie┼éa Andersona, zachwyci go i ÔÇ×Grand Budapest HotelÔÇŁ; je┼╝eli kto┼Ť oczekiwa┼é czego┼Ť wi─Öcej lub czego┼Ť nowego, b─Ödzie rozczarowany.
 
Co prawda znakomite kreacje aktorskich s┼éaw gwarantuj─ů wysoki poziom artystyczny, ale wydaje si─Ö, ┼╝e utalentowany Amerykanin pad┼é ofiar─ů potrzeb rynku ÔÇô o ile mo┼╝na to tak okre┼Ťli─ç. Wyrobi┼é sobie mark─Ö, ma rozpoznawalny styl i zaspokaja oczekiwania, kt├│re wobec jego film├│w maj─ů widzowie. Wiadomo ÔÇô lubimy to, co znamy. W ten spos├│b popada jednak w stagnacj─Ö. Zamiast si─Ö rozwija─ç, idzie na ┼éatwizn─Ö ÔÇô daje fanom prost─ů satysfakcj─Ö. Nie szuka nowych ┼Ťrodk├│w wyrazu, lecz czerpie pe┼énymi gar┼Ťciami z tego, w czym jest dobry i z czego jest doskonale znany. Dla jednych b─Ödzie to wada, dla innych zaleta. Osobi┼Ťcie wol─Ö tw├│rc├│w poszukuj─ůcych, a przez swoje szukanie rozwijaj─ůcych si─Ö. Podczas projekcji na my┼Ťl przyszli mi dwaj Polacy ÔÇô Andrzej Jakimowski oraz Roman Pola┼äski. Pierwszy ze wzgl─Ödu na ┼Ťwiat przedstawiany z perspektywy dziecka w ÔÇ×Zmru┼╝ oczyÔÇŁ (jako tajemnica, kt├│r─ů mo┼╝na wyja┼Ťni─ç) oraz ÔÇ×SztuczkachÔÇŁ (obraz magiczny, na kt├│ry mo┼╝na wp┼éyn─ů─ç). Historie Andersona zaprezentowane w takich filmach, jak ÔÇ×RushmoreÔÇŁ, ÔÇ×Kochankowie z ksi─Ö┼╝ycaÔÇŁ czy w┼éa┼Ťnie ÔÇ×Grand Budapest HotelÔÇŁ s─ů wzi─Öte w nawias i odrealnione dlatego, ┼╝e taki charakter maj─ů wspomnienia, a tym bardziej wspomnienia dziecka, tudzie┼╝ zakochanego czy urzeczonego m┼éodzie┼äca. Jakimowski post─ůpi┼é jednak o krok dalej w znakomitym ÔÇ×ImagineÔÇŁ (nie wspominaj─ůc ju┼╝ o tym, ┼╝e i ÔÇ×SztuczkiÔÇŁ by┼éy krokiem naprz├│d w stosunku do ÔÇ×Zmru┼╝ oczyÔÇŁ), podczas gdy Anderson zamkn─ů┼é si─Ö w ┼Ťwiecie swoich fantazji i opowiada wci─ů┼╝ to samo, zmieniaj─ůc jedynie kostiumy i dekoracje. Pola┼äski przyszed┼é mi na my┼Ťl podczas ┼Ťwietnej sceny narciarsko-saneczkowego po┼Ťcigu, estetycznie niezwykle przypominaj─ůcej podobny po┼Ťcig z ÔÇ×Nieustraszonych pogromc├│w wampir├│wÔÇŁ. Od tamtej pory Polak rozwija┼é si─Ö jednak bardzo wszechstronnie. Natomiast Anderson jakby stan─ů┼é w blokach. Nie ma jednak w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e jako jeden z niewielu ludzi na ┼Ťwiecie potrafi zabra─ç widz├│w w niezwyk┼é─ů podr├│┼╝, kt├│ra mo┼╝e nie pobudza do g┼é─Öbokiej refleksji i nie odmienia ┼╝ycia, ale za to jest wart─ů uwagi chwil─ů zapomnienia i powrotem do tragikomicznego i pe┼énego niesamowito┼Ťci czasu dzieci┼ästwa. Urocze, chocia┼╝ czasem chcia┼éby si─Ö czego┼Ť wi─Öcej.
 
Trzeba jednak przyzna─ç, ┼╝e Anderson postawi┼é poprzeczk─Ö konkurencji do┼Ť─ç wysoko. A w┼Ťr├│d pretendent├│w do tegorocznego Z┼éotego Nied┼║wiedzia nie ma tw├│rc├│w anonimowych. Wiele oczekuje si─Ö od Richarda Linklatera (ÔÇ×BoyhoodÔÇŁ), re┼╝ysera s┼éynnej trylogii (ÔÇ×Przed wschodem s┼éo┼äcaÔÇŁ, ÔÇ×Przed zachodem s┼éo┼äcaÔÇŁ, ÔÇ×Przed p├│┼énoc─ůÔÇŁ) kr─Öconej na przestrzeni wielu lat z Ethanem Hawkem i Julie Delpy w rolach g┼é├│wnych, kt├│ry tym razem ponownie mia┼é zabawi─ç si─Ö z czasem i narracj─ů. Rachid Bouchareb poka┼╝e film ÔÇ×Two Men in TownÔÇŁ z Forestem Whitakerem i Harveyem Keitelem w rolach g┼é├│wnych, a Alain Resnais przeni├│s┼é na ekran sztuk─Ö brytyjskiego dramatopisarza Alana Ayckbourna ÔÇô opowie┼Ť─ç o tym, jakie zamieszanie mo┼╝e wywo┼éa─ç w ┼╝yciu bohatera, jak i jego otoczenia informacja o nieodleg┼éej ┼Ťmierci. Claudia Llosa, kt├│ra ma ju┼╝ na swoim koncie Z┼éotego Nied┼║wiedzia, tym razem zaprezentuje sw├│j pierwszy film angloj─Özyczny: ÔÇ×AloftÔÇŁ, natomiast Norweg Hans Petter Moland skandynawsk─ů komedi─Ö ze Stellanem Skarsgardem w roli g┼é├│wnej ÔÇô ÔÇ×KraftidiotenÔÇŁ. W konkursie mi─Ödzynarodowym z 21 tegorocznych kandydat├│w do Z┼éotego Nied┼║wiedzia a┼╝ dziesi─Ö─ç film├│w to produkcje lub koprodukcje niemieckie. Zwyci─Özc─Ö wybierze jury w sk┼éadzie: Barbara Broccoli (USA), Trine Dyrholm (Dania), Mitra Farahani (Iran), Greta Gerwig (USA), Michel Gondry (Francja), Tony Leung (Chiny), Christoph Waltz (Austria) i przewodnicz─ůcy ÔÇô James Schamus (USA). Festiwal potrwa do 16 lutego.
 

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś