Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

1976: Space Oddysey ÔÇô powroty i przewroty / Gdzie waszych p─ůs├│w luba gratka?

Powy┼╝szy artyku┼é mia┼é by─ç odpowiedzi─ů na pytanie: czy warto robi─ç ÔÇ×remakeÔÇŁ blisko czterdziestoletniej niepopularnej p┼éyty? Ale po kilkukrotnym przes┼éuchaniu album├│w z roku 1976 i tego wydanego przed trzema tygodniami pomy┼Ťla┼éem, ┼╝e wypada od razu zada─ç sobie drugie: dlaczego warto go robi─ç?

Ilustr.: Magdalena Walkowiak

Ilustr.: Magdalena Walkowiak


SX 1396
W 1976 roku Polskie Nagrania ÔÇ×MuzaÔÇŁ wyda┼éy album o numerze katalogowym SX 1396 ÔÇô debiutanck─ů p┼éyt─Ö Zbigniewa Wodeckiego, zatytu┼éowan─ů tylko imieniem i nazwiskiem wykonawcy. Sprzedany w oko┼éo pi─Ö─çdziesi─Öciu tysi─ůcach egzemplarzy (w PRL status z┼éotej p┼éyty przyznawano albumom, kt├│rych sprzeda┼╝ przekroczy┼éa 160 tysi─Öcy sztuk) winylowy kr─ů┼╝ek nie zyska┼é rozg┼éosu. Szkoda, bo dzie┼éo dwudziestosze┼Ťcioletniego w├│wczas muzyka zawiera dwana┼Ťcie utwor├│w oscyluj─ůcych swoj─ů estetyk─ů wok├│┼é jazzu lat 70., bossa novy i walca z odrobin─ů swingu, skomponowanych i zaaran┼╝owanych w wi─Ökszo┼Ťci przez Wodeckiego, ale tak┼╝e przez Macieja Zimi┼äskiego, Jaros┼éawa Kukulskiego i Wojciecha Trzci┼äskiego, kt├│ry na p┼éycie wyst─ůpi┼é w roli dyrygenta big-bandu, kt├│ry wraz z zespo┼éem Alibabki towarzyszy krakowskiemu arty┼Ťcie. Wartym wspomnienia wyj─ůtkiem jest ko┼äcz─ůca ÔÇ×Zbigniewa WodeckiegoÔÇŁ polska wersja utworu Jorge Bena Minha teimosia ├ę uma arma pra te conquistar ÔÇô znacznie delikatniejsza od gitarowego hiszpa┼äskiego orygina┼éu.
Odyseja Kosmiczna
Przegapionej przez szerok─ů publiczno┼Ť─ç p┼éyty po┼╝a┼éowali za┼éo┼╝yciele zespo┼éu Mitch&Mitch, Maciej Moru┼Ť i Bart┼éomiej Tyci┼äski. Jak przyznaj─ů ws┼éuchiwali si─Ö w najdrobniejsze detale, odgrywali poszczeg├│lne utwory na pr├│bach, wczuwali si─Ö w sytuacj─Ö liryczn─ů, wydobywali z nagrania sensy poszczeg├│lnych linijek.
A┼╝ wreszcie w 2008 roku zaprosili Wodeckiego jako go┼Ťcia-niespodziank─Ö na koncert Mitch&Mitch w radiowym studio im. Agnieszki Osieckiej, wykonuj─ůc podczas fina┼éu dwie z nagranych w ’76 roku piosenek: ÔÇ×Panny mego dziadkaÔÇŁ oraz ÔÇ×Pos┼éuchaj mnie spokojnieÔÇŁ. Na tym jednak nie zako┼äczy┼éa si─Ö wsp├│┼épraca m┼éodego jazzowego zespo┼éu z wyjadaczem estrady ÔÇô p┼éyta ÔÇ×Zbigniew WodeckiÔÇŁ zosta┼éa odegrana w poszerzonym o ch├│r i Polsk─ů Orkiestr─Ö Radiow─ů sk┼éadzie na katowickim OFF Festivalu 2013, a nast─Öpnie na nowo zarejestrowana podczas koncertu w studiu S-1 im. Witolda Lutos┼éawskiego.
Owoc tej rejestracji, kt├│ry w┼éa┼Ťnie trzymam w r─Ökach, a kt├│ry sta┼é si─Ö pretekstem do napisania niniejszego artyku┼éu, to Zbigniew Wodecki with Mitch&Mitch Orchestra and Choir ÔÇ×1976: A Space OddysseyÔÇŁ┬áÔÇô publikacja sk┼éadaj─ůca si─Ö z p┼éyty CD, DVD oraz ksi─ů┼╝eczki w j─Özyku polskim i angielskim, zawieraj─ůcej, poza wykazem tw├│rc├│w i utwor├│w, dwunastostronicowe (sic!) wprowadzenie przedstawiaj─ůce wady i zalety realizacji d┼║wi─Ökowych stereo oraz surround (s┼éuchacz mo┼╝e w ramach za┼é─ůczonych dysk├│w korzysta─ç z obu tych technologii).
Tekst opisuj─ůcy szczeg├│┼éowe w┼éa┼Ťciwo┼Ťci d┼║wi─Öku dwukana┼éowego i wielokana┼éowego, cho─ç nie spos├│b odm├│wi─ç mu rzeczowo┼Ťci, to okraszony pogl─ůdowymi grafikami: grzebienia, okr─Ögu, Stonehenge z lotu ptaka (odmienny uk┼éad kamieni w wersji polskiej i angielskiej) czy ma┼éego fiata, umieszczony mi─Ödzy ok┼éadkami Wodeckiej ÔÇ×Odysei KosmicznejÔÇŁ stanowi ┼╝art, kt├│ry doskonale oddaje nastr├│j, jaki roztacza wok├│┼é siebie grupa Mitch&Mitch.
Bawi─ç si─Ö muzyk─ů
M├│wi─ů o sobie jako o dziewi─Öcioosobowym duecie (w sk┼éadzie: Mitch, Mitch, Serious Mitch, Mr. Bitch, James Boned Mitch, Mad Mitch, Spiral Mitch, Mitch the Kid, CrakinÔÇÖ Mitch). Dzia┼éaj─ů od 2002 roku i od tego czasu mi─Ödzy innymi: pr├│bowali po┼é─ůczy─ç black metal z afrobeatem, nagrali album w stylu ÔÇ×country & easternÔÇŁ, wsp├│┼éza┼éo┼╝yli niezale┼╝n─ů wytw├│rni─Ö Lado ABC, kt├│ra wyda┼éa ÔÇ×1976: A Space OddyseyÔÇŁ. Ale poza tajemniczymi pseudonimami i niekonwencjonalnymi fuzjami styl├│w muzycznych przynosz─ů ze sob─ů na scen─Ö olbrzymi─ů porcj─Ö energii ÔÇô w ich mimice, gestykulacji, a przede wszystkim w samej muzyce: swobodzie wykonawczej, aran┼╝acjach, elementach improwizacji, widoczna jest rado┼Ť─ç grania kojarzona raczej z amatorami-zapale┼äcami, rzadko spotykana u zawodowc├│w z kilkunastoletnim do┼Ťwiadczeniem. Uwieczniony na albumie wyst─Öp ze Zbigniewem Wodeckim nie stanowi wyj─ůtku. Przeciwnie ÔÇô uwiarygadnia tak┼╝e twierdzenie Wodeckiego, ┼╝e cz┼éonkowie Mitch&Mitch na nowo nauczyli go bawi─ç si─Ö muzyk─ů ÔÇô wywr├│cili do g├│ry nogami muzyczny kr─Ögos┼éup artysty,┬áukszta┼étowany przez lata edukacji i scenicznej praktyki (poza tw├│rczo┼Ťci─ů solow─ů: Krakowska Orkiestra Symfoniczna, Krakowska Orkiestra Kameralna, wsp├│┼épraca z Ew─ů Demarczyk, Anawa Marka Grechuty). Nie dziwi zatem, ┼╝e tw├│rcy zdecydowali si─Ö na nagranie live, a do dyspozycji s┼éuchacza oddali zar├│wno d┼║wi─Ök, jak i obraz z odegranego 30 kwietnia zesz┼éego roku widowiska ÔÇô taki rodzaj przekazu ma szans─Ö najbardziej zbli┼╝y─ç si─Ö do odwzorowania atmosfery i mocy koncertu, ukaza─ç tak rzemie┼Ťlnicz─ů precyzj─Ö, jak i spontaniczno┼Ť─ç wyst─Öpuj─ůcych muzyk├│w ÔÇô p┼éac─ůc za to utrat─ů krystalicznej jako┼Ťci d┼║wi─Öku, separacji instrument├│w, ÔÇ×czysto┼ŤciÔÇŁ nagrania. Decyzj─Ö czy taka cena jest niska czy wysoka, pozostawiam ocenie czytelnik├│w.

ÔÇ×1976: A Space OddysseyÔÇŁ to zabawa, rozrywka, ale na najwy┼╝szym technicznym poziomie, przeznaczona dla s┼éuchacza, kt├│ry ch─Ötnie tupie nog─ů i lubi, gdy piosenka ÔÇ×ko┼éyszeÔÇŁ, ale nie boi si─Ö pi─Öcio- i wi─Öcej sk┼éadnikowych akord├│w, zasadzek rytmicznych czy niespodziewanego cytatu muzycznego z Pendereckiego. Takie gry z publiczno┼Ťci─ů, trudniejsze do zrealizowania i zrozumienia w warunkach studyjnych, a tak┼╝e wyra┼║niejsza sekcja rytmiczna, znacz─ůco odr├│┼╝niaj─ů album wsp├│┼éczesny od nagranego przed czterdziestu laty (moim zdaniem na korzy┼Ť─ç nowszego). W przeciwie┼ästwie do wi─Ökszo┼Ťci piosenek, z jakimi mam okazj─Ö si─Ö na co dzie┼ä styka─ç, na ÔÇ×Odysei KosmicznejÔÇŁ teksty nie graj─ů szczeg├│lnej roli. I nie maj─ů jej gra─ç ÔÇô sam Wodecki, chocia┼╝ ┼Ťpiewa dok┼éadnie, jego dykcji trudno cokolwiek zarzuci─ç i potrafi doskonale interpretowa─ç s┼éowa utwor├│w, uwa┼╝a si─Ö za ÔÇ×melodykaÔÇŁ i przyznaje, ┼╝e na s┼éowo w swoich kompozycjach nie zwraca┼é wi─Ökszej uwagi. Nie znaczy to wcale, ┼╝e teksty s─ů naskrobane po dyletancku, ┼║le brzmi─ů albo nie pasuj─ů do napisanej muzyki. Napisane g┼é├│wnie przez Leszka D┼éugosza, Janusza Terakowskiego i Andrzeja Kury┼éy ust─Öpuj─ů oczywi┼Ťcie dzie┼éom Agnieszki Osieckiej, Wojciecha M┼éynarskiego i Jeremiego Przybory, ale ani na tle przeboj├│w Czas├│w Zawodowych Tek┼Ťciarzy, ani w por├│wnaniu ze szlagierami aktualnie dominuj─ůcej muzyki rozrywkowej, nie s─ů, bro┼ä Bo┼╝e, powodem do wstydu ÔÇô skomponowane zgrabnie i lekko, opowiadaj─ů historie, d┼║wi─Öcz─ů, wzajemnie dope┼éniaj─ů si─Ö z muzyk─ů.
Powy┼╝szy artyku┼é mia┼é by─ç odpowiedzi─ů na pytanie: czy warto robi─ç ÔÇ×remakeÔÇŁ blisko czterdziestoletniej niepopularnej p┼éyty? Ale po kilkukrotnym przes┼éuchaniu album├│w z roku ’76 i tego wydanego przed trzema tygodniami pomy┼Ťla┼éem, ┼╝e wypada od razu zada─ç sobie drugie: dlaczego warto go robi─ç? Moj─ů osobist─ů cz─ůstkow─ů odpowiedzi─ů (z kt├│r─ů prawdopodobnie zgodziliby si─Ö Wodecki i Mitchowie) mo┼╝e by─ç: ┼╝eby naprawi─ç b┼é─Ödy epoki gitary elektrycznej, kt├│ra deprecjonowa┼éa big-bandy. A tak┼╝e by pokaza─ç, ┼╝e si─Ögaj─ůc po dzie┼éa sprzed dekad, nie trzeba przewraca─ç ich na drug─ů stron─Ö, ci─ů─ç, na si┼é─Ö uwsp├│┼écze┼Ťnia─ç, ┼╝eby by┼éy aktualne.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś